Chinoiserie w Wilanowie. Studium z dziejów nowożytnej recepcji mody chińskiej w Polsce

Autorka: Danuta N. Zasławska

Rok wydania: 2008

Liczba stron: 394 + zdj. cz-b i kolor

Okładka: twarda

Format: 17,0 cm x 24,0 cm

Uwaga! Nieznaczne przykurzone kartki, okładka posiada nieznaczne zarysowania

Antyczny Orient. Seria Pracowni Sztuki Orientu UMK i Polskiego Stowarzyszenia Sztuki Orientu pod redakcją Jerzego Malinowskiego, tom 8.

[...] Treść tego cennego opracowania wykracza daleko poza ramy tytułu i obszar sztuki. Autorka, demonstrując benedyktyńską skrupulatność i ogromną erudycję, bardzo trafnie przedstawiła "chińszczyznę" Wilanowa na tle epoki i stale rosnących od XVI w. kontaktów Zachodniej Europy z Dalekim Wschodem. Ukazała szlaki, którymi wędrowali żeglarze i kupcy, misjonarze i uczeni. Zwróciła uwagę na sposoby zdobywania i gromadzenia wiedzy o Wschodzie (w tym o Chinach) w Europie i na znaczenie obiegu tej wiedzy w ówczesnych ośrodkach naukowch. Z książki dowiadujemy się o wkładzie Polaków, przede wszystkim o. Michała Boyma, w przybliżanie Chin nowożytnej Europie. Uświadamiamy sobie, że owe chinoiseries nie były li tylko wykwitem mody płynącej z Francji lub Holandii, czy kaprysem królowej Marysieńki. O poważnych zainteresowaniach Dalekim Wschodem króla Jana III Sobieskiego świadczy nie tylko stosowny fragment katalogu jego biblioteki, ale i obsadzenie na stanowisku królewskiego bibliotekarza wybitnego jezuity, sinologa, ks. Adama Kochańskiego.

(fragment Przedmowy)

Spis treści:

1. Od autorki /9

2. Przedmowa /12

3. Wstęp /15

4. Chinoiserie w Europie w XVII i XVIII wieku /21

Orientalizm europejski i jego nurty. Chinoiserie jako utopia chińska /21

Historyczne uwarunkowania i ideowew implikacje mody chinoiserie w Europie /35

Daleki Wschód i wielkie nadzieje Towarzystwa Jezusowego /44

Sinofilia i sinofobia /51

Omne ignotum pro magnifico. Artystyczna moda chińska /56

Zarys dziejów wymiany. Wpływ kultury Zachodu na kulturę chińską /75

Periodyzacja mody chińskiej w Europie /93

Aneks 1 /98

5. Chinoiserie w Wilanowie w XVII wieku /101

Wiedza o Dalekim Wschodzie w siedemnastowiecznej Polsce. Świadectwa związków między modą chińską a misjonarską działalnością Kościoła /101

"Chińskie" zainteresowania Jana III Sobieskiego. Kontakty króla z misjonarzami w Chinach. Początki mody chinoiserie w Polsce /110

Powstanie "Gabinetu chyńskiego Króla Jego Mości" w Wilanowie /122

"Chińskie rzeczy" w Wilanowie według Inwentarza generalnego z 1696 roku /136

Wyposażenie Gabinetu Chińskiego w świetle Inwentarza generalnego /152

Aneks 2 /163

6. Chinoiserie w Wilanowie w XVIII wieku /171

Moda chińska za Wettynów /171

• Gabinet chiński Augusta Mocnego i jego twórcy /171
• Lakierowane panneaux. Zagadnienia technologii ikonografii i stylu /179
• Kwestia autorstwa dekoracji z europejskiej imitacji laki i lakierowanych kabinetów w Wilanowie. Osoba twórcy /188
• Malowidła freskowe na plafonie gabinetu. Ikonografia i próba atrybucji /190
• Lackkabinett Augusta II w Wilanowie na tle europejskim /218

Moda chinoiserie w Wilanowie w drugiej połowie XVIII wieku za książąt Czartoryskich i Izabeli Lubomirskiej /222

• Wprowadzenie do mody chińskiej w Polsce czasów rokoka /222
• Chinoiseries w Wilanowie po śmierci Augusta Mocnego /230

7. Chinoiserie w Wilanowie w XIX wieku /249

Chinoiseries w Wilanowie za czasów Stanisławostwa Potockich /249

• Źródła i uwarunkowania chińskich zainteresowwań Stanisława Kostki Potockiego /249
• Pierwszy "gabinet chiński" Stanisława Kostki Potockiego. Chinoiseries w jego prywatnych pokojach /254
• Pokazowy Apartament Chiński na piętrze w środkowej części pałacu /260
• Charakterystyka zbioru sztuki orientalnej Stanisława Kostki Potockiego /269
• Altana chińska w ogrodzie wilanowskim /283
• Opienie Potockiego o sztuce Dalekiego Wschodu. Jego naukowy warsztat pracy /285
• Apartamenty Chińskie Stanisława Kostki Potockiego na tle podobnych realizacji europejskich /291

Aneks 3 /296

Chinoiseries wilanowskie w epoce historyzmu /299

• "Chińskie muzeum" w Wilanowie za czasów następców Stanisława Kostki Potockiego /299
• "Nowe pokoje chińskie" w lewym skrzydle pałacu za Aleksandry Augustowej Potockiej /311

Aneks 4 /316

8. "Już to chińszczyzna z dawien dawna była na dobie w Wilanowie" /319

9. Summary /327

10. Bibiografia /327

Źródła /327

• Inwentarze zbiorów wilanowskich (rękopiśmienne i publikowane) /327
• Inne źródła drukowane, relacje z podróży, traktaty, wzorniki /329

Opracowania /336

Katalogi zbiorów, wystaw i aukcji dzieł sztuki /361

11. Indeks osób /367

12. Spis ilustracji /380