Zamki Kazimierza III Wielkiego

Autor: Piotr Zaniewski

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 592

Okładka: twarda

Format: 17,0 cm x 24,0 cm  

Czy wiesz, że Kazimierz Wielki – król, który „zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną” – wybudował lub rozbudował ponad 50 zamków? To dzięki nim Polska stała się mocarstwem w średniowiecznej Europie. Książka Zamki Kazimierza III Wielkiego to fascynująca opowieść o potędze, inżynierii i tajemnicach tych niezwykłych budowli. 

• Odkryj nieznane zamki: Poznaj 55 warowni – od potężnego Wawelu po zapomniane strażnice w Brzeźnicy czy Sieciechowie. Niektóre z nich wciąż kryją tajemnice – ich lokalizacja nie została dotąd precyzyjnie ustalona!

• Zobacz, jak budowano w XIV wieku: Jak wyglądała praca na średniowiecznej budowie? Skąd sprowadzano materiały? Ile kosztowało wzniesienie zamku? Autor – architekt i historyk – wyjaśnia to z precyzją i pasją.

• Zamki, które zmieniły Polskę: Dowiedz się, jak system obronny Kazimierza Wielkiego uchronił kraj przed najazdami i wzmocnił jego pozycję. Poznaj tajemnice wież, murów, fos i bram – elementów, które czyniły zamki nie do zdobycia.

• Przewodnik po szlaku zamków: Mapy, plany, zdjęcia i opisy pomogą Ci odnaleźć zachowane do dziś ruiny i odrestaurowane obiekty – idealne dla miłośników podróży historycznych.

• Ciekawostki, które zaskoczą: Czy wiesz, że zamek w Lanckoronie jest jednym z trzech zamków Kazimierza Wielkiego wpisanych na Listę UNESCO? Albo że zamek w Wieliczce stał bezpośrednio nad pierwszym szybem kopalni soli.

Książka zawiera:

• Kompleksową analizę zamków wzniesionych i rozbudowanych przez Kazimierza Wielkiego,
• Setki zdjęć, rycin, planów i szkiców (w tym niepublikowane dotąd materiały),
• Przystępne ujęcie tematu – zarówno dla specjalistów, jak i miłośników historii. 

(opis wydawcy)

Spis treści:

Zamek to miejsce magiczne /5

Zamki wybudowane lub rozbudowane z fundacji króla Kazimierza III /51

Uwarunkowania historyczne 1300-1400 (zarys)  /95

Królestwo Polskie za czasów Kazimierza III (1333-1370)  /99

Reforma wojskoa i systemy obrony Królestwa Polskiego w XIV wieku /111

Najważniejsze okresy budowy zamków (periodyzacja) /151

Lokalizowanie zamków w XIV wieku /161

Fundatorzy zamków w Królestwie Polsim w XIV wieku /173

Zasady lokalizowania zamków - systemy obronne Królestwa /177

• Zamki miejskie /196
• Zamki sprzężone z miastem (przymiejskie) /198
• Zamki pozamiejskie /200

Struktura przestrzenna i wielkość zamków kazimierzowskich /213

Terenowe elementy obronne zamków kazimierzowskich /223

Mury obronne zamków kazimierzowskich /237

Elementy obronne zamków kazimierzowskich: wieże, główne wieże ośmioboczne na tle europejskich ośmiobocznych bergfriedów /263

Elementy obronne zamków kazimierzowskich: bramy wjazdowe /309

Inne elementy obronne zamków kazimierzowskich: dom wielki i kaplica /325

• Kaplica zamku /335

Inne elementy obronne założenia zamkowego /343

• Zamek pośredni /343
• Fosy /345
• Dziedziniec zamku /347
• Studnie na zamkach /347
• Przedzamcze /350
• Dodatkowe elementy obronne zamku /351

Typy zamków kazimierzowskich - wstępna ocena /353

• Podział zamków ze względu na rodzaj inwestycji /358

Proces planowania inwestycji /363

Proces budowy zamków w XIV wieku /379

• Lokalizowanie średniowiecznych zamków. Zasady i uwarunkowania /381
• Główne czynniki wpływające na lokalizowanie zamków na terenie Królestwa Polskiego /381
• Wybór lokalizacji zamku /383
• Kontrakty budowlane /385
• Projekty warownych budowli w średniowieczu /385
• Warsztaty budowlane w średniowieczu /387
• Przygotowanie inwestycji i organizacja budowy w XIV wieku /389
• Kontrakty budowlane w XIV wieku /390
• Ocena gruntu pod względem nośności i warunków wodnych /391
• Rozmierzanie (tyczenie) budowli /391
• Prace przygotowawcze /393
• Podstawowe materiały budowlane, magazynowanie /394
• Przygotowanie zaprawy /396
• Przygotowanie placu budowy /398
• Kamień /400
• Sezonowość budowania /400
• Prace kamieniarskie /401
• Prace kamieniarskie poza placem budowy /401
• Średniowieczne cegły /402
• Wątki układania cegieł /406
• Praca cegielni /410
• Transport materiałów budowlanych /414
• Prace ziemne /418
• Prace kamieniarskie na placu budowy /418
• Prace fundamentowe /419
• Prace murarskie /423
• Prace murarskie - wznoszenie sklepień i stropów /424
• Prace kowalskie na budowie /427
• Prace ciesielskie /43129
• Prace dekarskie /431
• Prace wykończeniowe. Tynkowanie /432
• Wykonywanie posadzek /432
• Osadzanie bram i drzwi /433
• Osadzanie i szklenie okien /435
• Prace rzeźbiarskie /435
• Prace malarskie /436
• Inne prace na średniowiecznych budowach zamków /437
• Kontrola, odbiór i rozliczanie wykonanych prac budowlanych /437
• Architektura zamku (forma zewnętrzna) /440

Koszty budowy murowanych zamków w XIV ww. /445

Funkcje zamków kazimierzowskich w XIV wieku i ich późniejsze przekształcenia /469

• Główne funkcje zamków państwowych w XIV wieku /470

Współczesne funkcje zamków kazimierzowskich /509

• Wykaz częściowo zachowanych i odrestaurowanych zamków Kazimierza III /528

Zamki Kazimierza III w literaturze europejskiej /538

Podsumowanie i wnioski /544

Bibliografia /556

Spis tabel /589