Wełniane tekstylia pospólstwa i plebsu gdańskiego (XIV-XVII w.) i ich konserwacja

Autorka: Małgorzata Grupa

Rok wydania: 2012

Liczba stron: 346 

Okładka: miękka

Format: 15,8 cm x 22,8 cm

Książka omawia zagadnienia związane z obróbką wełnianego surowca i wytwórczością wełnianych tkanin w Gdańsku. Autorka na podstawie analiz technologicznych reliktów wełnianych tkanin wydbytych z nawarstwień średniowiecznego i nowożytnego Gdańska (stanowiska - Wyspa Spichrzów, Lastadia i ul. Panieńska 3a) opowiedziała przede wszystkim o użytkowaniu tkanin w tych okresach przez ludzi pochodzących z najuboższych warstw społecznych miasta, związanych z ciężką, fizyczną pracą. Stąd też rozdział o grubych tkaninach, które wykorzystywano na koce i szycie worków. Zwróciła też uwagę na produkcję tzw. wyrobów pozatkackich: filcu i dzianin. Ogromne rozdrobnienie wyrobów tekstylnych pozwoliło na omówienie zagagnień związanych z kostiumologią tego czasu w bardzo małym zakresie, jednak autorka pomimo tak skromnej bazy danych podjęła ten trud, uzupełniając informacje materiałem ikonograficznym i źródłami pisanymi. W pracy znajduje się też rozdział dotyczący konserwacji tkanin wełnianych wykonanej przez autorkę. 

(opis wydawcy)

Spis treści:

Wprowadzenie /7  

Zarys dziejów Gdańska w średniowieczu i na progu czasów nowożytnych /15

Historia badań archeologicznych na wybranych stanowiskach w Gdańsku /21

• Panieńska 3a /22
• Wyspa Spichrzów /25
• Lastadia /28

Źródła archeologiczne /32

• Panieńska 3a, faza do 1350 r.  /35
• Panieńska 3a, faza - lata 1350-1402 /36
• Panieńska 3a, faza - lata 1402-1435 /37
• Panieńska 3a, faza - lata 1435-1481 /38
• Panieńska 3a, faza - lata 1481-1515 /38
• Panieńska 3a, na złożu wtórnym /40
• Wyspa Spichrzów /43
• Lastadia /44

Kolorsytyka tkanin gdańskich /55

Obróbka wełnianego surowca i produkcja tkanin /61

• Pozyskiwanie surowca /61
• Obróbka włókien /65
• Tkanie wełny /93
• Wykańczanie sukna /101

Tkaniny workowate /136

Pasamony /147

Wyroby pozatkackie /159

• Filc /159
• Technika igłowa /173
• Dzianina /176
• Wełniane liny /184

Analiza surowca a importy /190

Ubiory gdańskie z XIV-XVI wieku /219

Wtórne użycie tkanin /250

Konserwacja tkanin wełnianych /253

• Skład chemiczny i mikrostruktura wełny /255
• Wełna jako włókno tekstylne /258
• Degradacja wełny /259
• Stan zachowania wełen /264
• Zabiegi konserwatorskie /265
• Zabiegi oczyszczające /269
• Dezynfekcja /269
• Impregnacja /270
• Wnioski /275
• Rekonstrukcja dziecięcej sukienki /278

Podsumowanie /281

Słownik /287

Bibliografia /291

Spis ilustracji /231

Spis tabel /333

Summary /335