Unia Florencka w ujęciu Sylwestra Syropoulosa - wydanie II poszerzone

Autor: ks. Józef Grzywaczewski

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 256

Okładka: miękka

Format: 14,5 cm x 20,5 cm  

Unia Florencka (1439) była jakby przygotowaniem do Unii Brzeskiej. Sylwester Syropoulos, duchowny związany z bazyliką Hagia Sophia w Konstantynopolu, brał udział w obradach soborowych w Ferrarze i we Florencji, a potem swe obserwacje opisał w książce pod tytułem Wspomnienia. Zawiera ona informacje na temat tegoż soboru oraz Konstantynopola tuż przed jego upadkiem (1453). Wspomnienia doczekały się profesjonalnego wydania w 1971 roku we Francji. W Polsce jak dotąd nie pisano na temat Syropoulosa i jego Wspomnień. Możliwe, że niniejsze opracowanie zachęci kogoś do przetłumaczenie tego dzieła na język polski. 

(opis wydawcy)

Spis treści:

Wykaz skrótów /7

Wstęp /9

I. Kim był Syropoulos? /13

II. Kontekst Unii Florenckiej /21

III. Sobór w Bazylei /27

IV. Przygotowanie delegacji greckiej do wyjazdu na Zachód /33
1. Błąd w liście z Bazylei /33
2. Orędzie cesarza /37
3. Naprawa błędu w liście z Bazylei /43
4. Orędzie patriarchy 46

V. Sobór w Ferrarze /53
1. Grecy w Wenecji /55
2. Wyjazd do Ferrary i spotkanie z papieżem /58
3. Sesja konwokacyjna /62
4. Obrady w grupach teologów greckich i łacińskich /66
5. Dyskusje po miesięcznej przerwie /72
6. Zatrzymanie dyskusji /81
7. Ustalenie szczegółów /89
8. Otwarcie Soboru /94
9. Kwestia Filioque /98
a) Sięganie do tekstów greckich /99
b) Sięganie do tekstów łacińskich /104
c) Próba refleksji ogólnej /109
10. Kontrowersje wokół wyjazdu do Florencji /111

VI. Sobór we Florencji /119
1. Spotkania robocze w małych grupach /121
2. Próba dyskusji na temat Filioque /130
3. Deklaracja sformułowana przez Łacinników /132
4. Deklaracja sformułowana przez Greków /135
5. Dalsze dyskusje nad Filioque /142
6. Zakończenie debat na temat Filioque /152
7. Finalizacja obrad soborowych /162
8. Podpisywanie Bulli unijnej /171
a) Bulla oraz podpisy Greków /172
b) Przekazanie bulli papieżowi /185
9. Msza unijna /190
10. Dalsze napięcia /193

VII. Sytuacja w Konstantynopolu /201
1. Niechęć ludności do unii i jej sygnatariuszy /201
2. Nowy patriarcha Konstantynopola /203
3. Ostatnie próby ratowania stolicy /208

VIII. Unia Florencka a Polska /217

Zakończenie /229

Aneks – teksty źródłowe /233

Credo ustalone na Soborze w Nicei (325) /233

Credo ustalone na Soborze w Konstantynopolu (381) /233

Regula fidei, czyli wyznanie wiary opublikowane na I synodzie w Toledo (ok. 400) /234

Credo króla Reccareda przyjęte na III synodzie w Toledo (589) /235

Obecne Credo liturgiczne /236

Mapa Polski i Litwy z omawianego okresu /237

Resztki Cesarstwa Bizantyjskiego pod koniec XV wieku /238

Bibliografia /239

Teksty źródłowe /239

Opracowania /240