Turyści [...] nie jeżdżą po Syberii. Szkice o doświadczeniu zesłania

Autorka: Małgorzata Król

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 

Okładka: twarda 

Format: 15,0 cm x 23,5 cm

Książka pt. „Turyści […] nie jeżdżą po Syberii”. Szkice o doświadczeniu zesłania jest podsumowaniem pewnego etapu badań. Badań biograficzno-edytorsko-literackich. To zbiór artykułów wyraziście skupiających się na osobach, miejscach, zjawiskach znamiennych dla czasów XIX-wiecznych zesłań. Jego novum stanowi włączenie w zakres uwagi badawczej cudzoziemców, postaci wręcz symbolicznych (George Kennan, Emil Andreoli), i prezentacja ich doświadczenia Sybiru. Doświadczenia ekstremalnie trudnego, albowiem będącego absolutnym zaskoczeniem. W przypadku Amerykanina (podróżnika – nie zesłańca!) zaskoczeniem wynikającym ze zderzenia wyobrażeń ze zdecydowanie bardziej okrutną, przytłaczającą rzeczywistością. Dlatego też cytat zaczerpnięty z jego syberyjskiej monografii, będący opinią oficera XIX-wiecznej rosyjskiej policji, znalazł się na czele książki i jednego z rozdziałów.

(fragment Wstępu)

Spis treści: 

Wykaz stosowanych skrótów bibliograficznych /7

Wstęp /9

Zasady edytorskie  /17

Wokół zesłańczych świadectw

„Nie odbywa się podróży dla przyjemności na Syberię”. Syberia Emila Andreolego i George’a Kennana /23

Gustawa Zielińskiego i Agatona Gillera korespondencyjne relacje z drogi na Sybir jako realizacje podróży dokumentalno-literackich /59

Szczegóły podróży na Sybir z listów Gustawa Zielińskiego do siostry Eufrozyny Górskiej z męża z roku 1835 (wybór Piotra Chmielowskiego) /85

List Gustawa Zielińskiego do Artura Dzikowskiego /100

Listy z Syberii Agatona Gillera (wybór Stefana Gillera)  /104

Syberyjska codzienność

W krynolinie i czamarze…? – moda polska na zesłaniu /113

„Fajka, co ze mną podróż odbyła”, i kuferek, przed którym „nie było żadnej tajemnicy”. O rzeczach, ludziach, miejscach na syberyjskim zesłaniu /137

Literaci-zesłańcy

Drugi Mickiewicz czy „farys rozpaczy”? Gustaw Zieliński wśród krytyków i apologetów /151

Gustaw Ehrenberg na nowo odkrywany /179

Zakończenie /197

Aneks: Korespondencja Gustawa Zielińskiego

Aneks 1: Korespondencja Gustawa Zielińskiego z lat 1834–1844

List Gustawa Zielińskiego do Antoniego Pawszy (1839) /203

List Juliana Rościszewskiego (1834) /206

Listy Augusta Olszewskiego (1835–1844) /209

Listy Artura Dzikowskiego (1836–1838) /218

Listy Erazma Czermińskiego (1840–1841) /224

Listy Michała [Moraczewskiego (ok. 1841–1844)] /230

Listy Kacpra Babskiego (1841–1842) /233

List Adama Pisarzewskiego (1841) /238

Listy Pawła [Cieplińskiego] (1841) /240

Listy Marcina Cieplińskiego (1843) /244

Aneks 2: Korespondencja rodziny Januszkiewiczów do Gustawa Zielińskiego

Listy Tekli Januszkiewiczowej (1841–1842) /247

Listy Januarego Januszkiewicza (1842–1843) /257

Bibliografia /269

Indeks osób  /283