Testamenty mieszkańców Starej i Nowej Warszawy z XVIII wieku. Katalog

Opracowanie: Andrzej Karpiński

Rok wydania: 2023

Liczba stron: 240

Okładka: twarda

Format: 17,0 cm x 24,0 cm

Niniejszą edycją źródłową kontynuujemy serię wydawniczą Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk, pod nazwą „Warszawa poprzez wieki”. Są w niej publikowane monografie naukowe, prace zbiorowe i edycje źródłowe na temat Warszawy i Mazowsza od średniowiecza do XX wieku, przygotowane przez badaczy pracujących w Instytucie Historii PAN, jak i poza nim. Tym samym podtrzymujemy tradycje pogłębionych badań varsavianistycznych, niegdyś w Instytucie prowadzonych.

Katalog testamentów mieszkańców Starej i Nowej Warszawy z XVIII wieku przekazuje informacje o arcyciekawym materiale źródłowym, do tej pory rzadko przez historyków wykorzystywanym. Podstawę źródłową katalogu stanowią księgi miejskie Starej i Nowej Warszawy, znajdujące się w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie. W większości są to woluminy zawierające obok testamentów również inwentarze, działy dóbr, informacje o darowiznach, protokoły lokalnych wizji, kalkulacje finansowe itp.

W spisie wykorzystano jedynie akty ostatniej woli, inne zaś materiały uwzględniono tylko wtedy, gdy stanowiły one ich część lub jak donatio mortis causa bezpośrednio się z nimi wiązały. Zapiski zawarte w dyspozycjach ostatniej woli zawierają wiadomości, które w sposób istotny mogą wzbogacić wiedzę o dawnych Polakach, zwłaszcza o mieszkańcach ówczesnej Warszawy, ich strukturach rodzinnych, ekonomice i kulturze. Na podstawie testamentów można również obserwować relacje międzystanowe, mobilność społeczną i więzi zawodowe. Wszystko to sprawia, że katalog może być ważną pomocą naukową dla varsavianistów oraz badaczy przedrozbiorowego społeczeństwa.