Strożyska wieś z okresu późnego średniowiecza w Dolinie Nidy

Autorzy: Konrad Lewek, Anna Mazur, Krzysztof Mazur

Rok wydania: 2024

Liczba stron: 370

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Format: 15,8 cm x 22,8 cm

Drogi Czytelniku, trzymasz w rękach pracę będącą szczegółowym opracowaniem zabytków archeologicznych pochodzących z średniowiecznej wsi Strożyska. Znajdziesz tutaj dokładne informacje o odnalezionych pozostałościach domostw, jam oraz miejsc związanych z produkcją (warsztatów). Uwzględniono również średniowieczne wytwory materialne, takie jak elementy stroju, narzędzi, przedmiotów codziennego użytku i – najpowszechniejsze – wyroby ceramiczne. 

Sporo uwagi poświęcono tematyce produkcji naczyń, których odnaleziono kilka tysięcy fragmentów. Wszystkie z nich zostały opisane, a znaczna część opracowana graficznie. Na podstawie ich analizy udało się pozyskać garść informacji o średniowiecznej wiejskiej wytwórczości garncarskiej. Jest to o tyle istotne, że tematyka ta nie była do tej pory poruszana w kontekście województwa świętokrzyskiego.  

Wykopaliska w Strożyskach, prowadzone w tak zwanym trybie ratowniczym, pokazują, jak wiele cennych świadectw o minionych czasach wciąż znajduje się pod ziemią i jak ich metodyczne badanie pozwala na poznanie naszej przeszłości. 

(opis wydawcy)

Spis treści:

1. Wstęp /7

2. Stanowisko 23 w Strożyskach /11

2.1. Położenie stanowiska 23 w Strożyskach /11

2.2. Historia badań /14

2.3. Historia Strożysk /15

2.4. Metodyka i zakres przeprowadzonych badań /16

3. Stan badań /20

3.1. Stan badań nad osadami z okresu późnego średniowiecza na terenie historycznych województw krakowskiego i sandomierskiego /21

3.2. Zarys sytuacji osadniczej w mezoregionach Niecki Soleckiej i południowo-wschodniej części Doliny Nidy w późnym średniowieczu /22

4. Charakterystyka materiałów archeologicznych /30

4.1. Wstępna charakterystyka materiałów średniowiecznych /30

4.2. Stan zachowania materiałów /31

4.3. Obiekty nieruchome /33

4.3.1. Podstawy podziału formalnofunkcjonalnego obiektów /33

4.3.2. Omówienie poszczególnych kategorii formalnofunkcjonalnych obiektów /37

4.3.2.1. Jamy zasobowe /37

4.3.2.2. Obiekty prostokątne /43

4.3.2.3. Koleiny/pozostałość drogi /50

4.3.2.4. Obiekt z piwnicą murowaną /53

4.3.2.5. Dołki posłupowe /56

4.3.2.6. Obiekt o lejkowatym profilu /56

4.3.2.7. Jamy śmietniskowe /57

4.3.2.8. Obiekty o nieokreślonej funkcji /59

4.3.2.9. Płytkie niecki /59

4.4. Materiały ruchome /60

4.4.1. Zabytki ceramiczne /60

4.4.1.1. Charakterystyka materiałów ceramicznych /60

4.4.1.2. Typologia /62

4.4.1.3. Garnki / 62

4.4.1.4. Pokrywki /72

4.4.1.5. Dzbanki /77

4.4.1.6. Misy /79

4.4.1.7. Misy/talerze /79

4.4.1.8. Naczynie na nóżkach /80

4.4.1.9. Ucha / 80

4.4.1.10. Dna / 82

4.4.1.11. Odciski na dnach naczyń /83

4.4.1.12. I grupa technologiczna /86

4.4.1.13. II grupa technologiczna /104

4.4.1.14. III grupa technologiczna /106

4.4.1.15. IV grupa technologiczna /111

4.4.1.16. V grupa technologiczna /113

4.4.1.17. Interpretacja wyników analizy ceramiki naczyniowej /116

4.4.2. Przedmioty metalowe /122

4.4.2.1. Przedmioty żelazne /122

4.4.2.1.1. Gwoździe /122

4.4.2.1.2. Noże /123

4.4.2.1.3. Sierp /126

4.4.2.2. Przedmioty z metali kolorowych /126

4.4.2.2.1. Aplikacja /126

4.4.3. Zabytki szklane /129

4.4.4. Forma odlewnicza /130

5. Interpretacja wyników badań archeologicznych na stanowisku 23 w Strożyskach /134

5.1. Datowanie śladów osadnictwa /135

5.2. Późnośredniowieczna faza osadnicza /140

6. Zakończenie /147

 Bibliografia /149

 Klucz do tabeli technologicznej ceramiki /165

Inwentarz obiektów /273

Tablice /279