Starostowie na Pomorzu w latach II Rzeczypospolitej (1920 - 1939) Portret zbiorowy

Autor: Przemysław Olstowski

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 340

Okładka: twarda

Format: 17,0 cm x 24,0 cm

Starostowie stanowili w II Rzeczypospolitej kościec polskiej administracji terytorialnej. Jako urzędnicy państwowi kierowali urzędem starościńskim, skupiając w swoim ręku zagadnienia administracji ogólnej i zwierzchni nadzór nad administracją specjalną. Za pomoc podległej im Policji Państwowej odpowiadali za bezpieczeństwo i porządek publiczny w powiecie. Na jego terenie reprezentowali rząd Rzeczypospolitej. Jednoczenie jako urzędnicy samorządowi stali na czele powiatowego związku komunalnego, kierując pracami sejmiku powiatowego i jego organu wykonawczego – wydziału powiatowego. Podlegali bezpośrednio wojewodzie, a za jego pośrednictwem ministrowi spraw wewnętrznych. Charakter podległości służbowej i całokształt posiadanych prerogatyw decydowały o politycznym wymiarze pełnionego przez starostę urzędu, co nabrało szczególnego znaczenia po zamachu majowym 1926 r.

Prezentowana praca stanowi portret zbiorowy starostów województwa pomorskiego z lat 1920–1939, łączący w sobie studium elity urzędniczej na poziomie powiatu z analiz mechanizmów funkcjonowania administracji lokalnej i dróg rozwoju kariery urzędników tego szczebla. Uwzględniając specyfikę województwa, przeanalizowano badan zbiorowo pod kątem pochodzenia terytorialnego i społecznego, powiązań środowiskowych, wykształcenia, dróg życiowych przed objęciem urzędu oraz uwarunkowań rozwoju i końca kariery. Osobno ukazano najważniejsze aspekty funkcjonowania starostów w urzędzie i najistotniejsze pola aktywności zawodowej, jak równie rol w polityce i życiu społecznym administrowanych przez nich powiatów.

Przemysław Olstowski – historyk, profesor w Instytucie Historii PAN (Pracownia Historii Pomorza i Krajów Bałtyckich w Toruniu). Główny nurt zainteresowań badawczych stanowi historia polityczna, społeczna i wojskowa Polski pierwszej połowy XX w., ze szczególnym uwzględnieniem obozu piłsudczykowskiego i dziejów Pomorza Nadwiślańskiego. Autor artykułów i rozpraw w czasopismach naukowych i pracach zbiorowych, a także monografii: Generał Gustaw Orlicz-Dreszer (1889–1936). Dowódca wojskowy i działacz społeczno-polityczny (Toru 2000, 2002), Obóz pomajowy w województwie pomorskim w latach 1926–1939 (Warszawa 2008) oraz Procesy „starościńskie” w województwie pomorskim w latach 1936–1937. Polityka obozu rządzącego i niejawne mechanizmy władzy na szczeblu powiatu w pierwszej połowie lat trzydziestych w świetle kilku procesów karnych (Warszawa 2014).