Stanisław Dobroczyńca. Zarys fundacji i instytucji ustanowionych przez króla Polski St. Leszczyńskiego, ks. Lotaryngii i Baru

Wprowadzenie i tłumaczenie: Małgorzata Durbas

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 302

Okładka: twarda

Format: 17,0 cm x 24,5 cm

[...] Celem niniejszej pracy jest opracowanie oraz przedstawienie pierwszego tłumaczenia na język polski XVIII-wiecznego źródła francuskiego pt. Precis des fondations et etablissements faits par Sa Majeste le Roi de Pologne, Duc de Lorraine et de Bar. Dokument ten opublikowany w 1758 roku bez podania nazwiska autora, stanowi syntetyczny opis czynności dobroczynnych utorzonych przez Stanisława Leszczyńskiego - króla Polski, a zarazem księcia Lotaryngii i Baru w latach 1737-1765. Dotychczas tekst ten nie został przetłumaczony na język polski i praktycznie nieznany w krajowym obiegu naukowym. Przekład ma na celu przede wszystkim udostępnienie polskiemu czytelnikowi źródła z początków procesu instytucjonalizacji placówek dobroczynnych powstałych za czasów ostatniego "nominalnego" władcy. Przyczyni się do pogłębienia wiedzy na temat polityki społecznej, filantropijnej i instytucjonalnej w ostatnich dekadach życia Stanisława Leszczyńskiego oraz wzbogaci wiedzę czytelnika o wiele ciekawych szczegółów związanych z działalnością placówek.

(fragment Wprowadzenia)

Spis treści: 

Wprowadzenie /11

Przedmowa /43

Rozdział I. Królewskie Seminarium Misyjne, założone w Faubourg Saint Pierre, niedaleko Nancy /47

Rozdział II. Dom Miłosierdzia zakonu św. Jana Bożego założony w Nancy /69

Rozdział III. Ufundowanie dwudziestu czterech miejsc dla osieroconych dzieci w Szpitalu św. Juliana w Nancy /75

Rozdział IV. Budowa kościoła, budynków i utworzenie Fundacji przy Notre-Dam de Bon-Secours /85

Rozdział V. Fundacja na Rzecz Ubogich Poddanych Księstw Lotaryngii i Baru, dotkniętych morowym powietrzem, gradem lub pożarami /91

Rozdział VI. Nowicjat braci szkół chrześcijańskich założony w Zakładzie Poprawczym w Mareville oraz Fundacja Bezpłatnych Szkół w Nancy /97

Rozdział VII. Szkoły chrześcijańskie założone w Luneville /105

Rozdział VIII. Szkoły chrześcijańskie ufundowane  Bar-le-Duc  /111

Rozdział IX. Inne placówki braci szkól chrześcijańskich w Commercy /115

Rozdział X. Dotacja złożona na rzecz Kolegium w Bar-le-Duc, w celu dalszej edukacji młodzieży /117

Rozdział XI. Placówka sióstr św. Łazarza w Domu Dobroczynności w Luneville /119

Rozdział XII. Budowa kościoła w opactwie św. Remigiusza i akty dobroczynności na rzecz Rady Parafialnej oraz parafii w Luneville /125

Rozdział XIII. Ustanowienie i kontynuowanie po wsze czasy operacji kamicy w Szpitalu w Luneville /133

Rozdział XIV. Ufundowanie mszy świętej u braci minimitów w Luneville /139

Rozdział XV. Fundacja na Rzecz Ubogich Chorych z Księstw Lotaryngii i Baru w szpitalu w Plombieres /141

Rozdział XVI. Ufundowanie bulionów dla ubogich chorych pochodzących z miejsc, w których Król posiada swoje rezydencje /147

Rozdział XVII. Magazyny zbożowe utworzone w kilku miastach Lotaryngii i Baru /151

Rozdział XVIII. Renty ufundowane dla ubogich dziewcząt, które wyjdą za mąż lub któe zostaną zakonnicami /157

Rozdział XIX. Fundacja na Rzecz Innych Dziewcząt, pensjonarek w klasztorze sakramentek w Nancy /161

Rozdział XX. Miejsca dla sześciu młodych szlachciców w College Royal św. Ludwika w Metz /171

Rozdział XXI. Renty ustanowione dla dwunastu młodych szlachciców z Lotaryngii lub Księstwa Baru, którzy podejmą służbę wojskową we Francji /173

Rozdział XXII. Hospicjum kapucynów założone w Malgrange, w pobliżu Nancy /177

Rozdział XXIII. Msze ufundowane u dominikanów w Nancy /179

Rozdział XXIV. Nabycie Hotel de Craon w Nancy w celu umieszczenia w nim Sądu /181

Rozdział XXV. Ustanowienie funduszu dla kupców z Nancy /185

Rozdział XXVI. Założenie Izby Konsultacyjnej w Nancy /191

Rozdział XXVII. Królewskie Kolegium Medyczne ustanowione w Nancy /197

Rozdział XXVIII. Biblioteka Publiczna ufundowana w Nancy, wraz z nagrodami /215

Rozdział XXIX. Mieszkania dla oficerów Sztabu Generalnego i garnizonu w Nancy /221

Rozdział XXX. Utworzenie katedr matematyki i historii na Uniwersytecie w Pont-a-Mousson /225

Rozdział XXXI. Fundacja na Rzecz Ubogich Mieszkańców miast Lotaryngii i Baru, którzy wstydzą się żebrać /235

Rozdział XXXII. Darowizna na rzecz ubogich mieszkańców Paryża /239

Rozdział XXXIII. Utworzenie misji polskich /243

Aneksy /247

Bibliografia /269

Streszczenie /283

Resume /287

Abstract /291

Indeks osobowy /295