Śląsk Opolski w dobie powstań 1919 - 1921. Studia i materiały

Redakcja: Tomasz Gałwiaczek, Ksawery Jasiak

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 224

Okładka: twarda

Format: 17,0 cm x 24,5 cm

Seria wydawnicza „Historia Śląska Opolskiego”.

W latach 2019–2025 powstało wiele regionalnych inicjatyw o charakterze naukowym i kulturalnym, przypominających wydarzenia związane z kolejnymi rocznicami powstań śląskich i plebiscytu. Wszystkie te działania niosą istotne przesłanie dla przyszłych pokoleń, że „patriotyzm powstańców, ich umiłowanie polskości, rozsądek oraz hart ducha tworzą ciągle aktualny wzorzec do naśladowania dla przyszłych pokoleń”. W tę narrację wpisuje się również prezentowany tom studiów, który jest pokłosiem konferencji naukowej w Muzeum w Praszce, poświęconej dziejom Śląska Opolskiego w okresie kształtowania się granic państwa polskiego. Tytuł publikacji Śląsk Opolski w dobie powstań 1919–1921 odzwierciedla i zarazem definiuje jej cel i zamierzenia naukowe redaktorów tomu. Bynajmniej nie rości sobie praw do wyczerpania zagadnienia, co wydaje się kwestią oczywistą, niemniej zarówno tematyka poruszanych zagadnień, jak i ich wieloaspektowość w pewnym sensie uzupełniają wiedzę w tej materii. Publikacja przybliża czytelnikom wydarzenia, postacie i miejsca mające związek z trzema zrywami powstańczymi.

(opis wydawcy)

Spis treści:

Wstęp /7

Tomasz Gałwiaczek - Ziemia namysłowska w wybranych tekstach doby przedpowstaniowej XVIII–XX w. – podglebie historyczno-geograficzne pogranicza polsko-niemieckiego /15

Piotr Pałys - Polska konspiracja wojskowa w powiecie opolskim w latach 1919–1921 – struktury i udział w powstaniach śląskich /27

Ksawery Jasiak - Losy Stanisława Delingera – oficera polskiego wywiadu wojskowego i korpusu Straży Granicznej II RP  /39

Grzegorz Bębnik - Grupa „Północ” w strukturach Samoobrony Górnego Śląska w 1921 r. Organizacja, przywódcy, aktywność /63

Piotr Stanek - Niemieckie formacje zbrojne w Lamsdorf (1919–1921) /81

Mariusz Patelski - Heinz Hauenstein i Policja Specjalna Samoobrony Górnośląskiej (Die Spezialpolizei des Oberschlesischen Selbstschutz). Przyczynek do zagadnienia mordów feme na Górnym Śląsku /95

Kamil Kęsik - Udział duchowieństwa pogranicza polsko-niemieckiego w powstaniach śląskich i plebiscycie po obu stronach rzek Liswarty i Prosny /127

Marek Białokur - Współczesne upamiętnienia bohatera batalii o polskość Śląska Opolskiego Wojciecha Korfantego /165

Komunikaty

Janusz Oszytko - Ignacy Kowalczyk (1895–1979) – przyczynek do biografii /185

Maria Feliks - Wystawa „W setną rocznicę III powstania śląskiego” w Muzeum w Praszce, 11 maja – 30 września 2021 r. /193

Aneks

Tadeusz Pruchniewski - Prezentacja archiwalnych zdjęć z okresu plebiscytu i powstań śląskich 1919–1921 /203

Noty o autorach /209

Wykaz skrótów /211

Indeks osób /213