Roztocze Dzieje osadnictwa

Autor: Jan Buraczyński

Rok wydania: 2008

Liczba stron: 586

Okładka: twarda

Format: 17,0 cm x 24,0 cm

Uwaga! Delikatne zarysowania okładki

Roztocze było od zarania dziejów krainą zamieszkałą przez ludność różniącą się pochodzeniem plemiennym i narodowościowym, językiem, religią, kulturą i obyczajami. Była poddawana procesom wzajemnego przenikania się rozlicznych elementów, głównie o charakterze kulturowym. Ale też często społeczności te, zwłaszcza w okresie zbrojnych konfliktów, rozpalały antagonizmy narodowościowe. Autor te gorące wciąż kwestie z niedawnej zwłaszcza przeszłości przedstawia, z dążeniem do zachowania niezbędnego obiektywizmu, umiaru i krytycyzmu. Każda książka jest do kogoś adresowana. Ta będzie miała co najmniej dwa kręgi czytelnicze. Będą to liczni w Polsce krajanie autora, którzy z nostalgią i sentymentem ruszą bliskimi i znanymi sobie ścieżkami na historyczną wycieczkę po utraconych stronach rodzinnych. Natomiast rodowici mieszkańcy polskiej części Roztocza, znajdą w książce interesujące wiadomości ojej dramatycznych niekiedy dziejach.

- Wiesław Śladkowski, Profesor UMCS

Spis treści:

Przedmowa /11

Wstęp /13

Środowisko przyrodnicze 

1. Budowa geologiczna i rzeźba /17

• Przewodnie elementy strukturalne /17
• Rzeźba /19
• Charakterystyka regionów /20

2. Stosunki wodne /25

• Wody powierzchniowe /25
• Wody podziemne /28
• Źródła /29

3. Szata roślinna /31

• Lasy /31
• Ochrona środowiska /33
• Zmiany środowiska /34

W średniowieczu IX - XIV wiek 

4. Okres plemienny /39

• Plemiona na pograniczu polsko-ruskim w IX-X wieku /39

5. Państwo Piastów /45

• Małopolska od X do XII wieku /45
• Rozbicie dzielnicowe (1139-1304) /47
• Osadnictwo w Małopolsce Wschodniej w X - XII wieku /49
• Organizacja Kościoła w Małopolsce /53
• Zjednoczenie państwa ostatnich Piastów /54
• Rozwój osadnictwa od XIII do połowy XIV wieku /55
• Kościół katolicki w XIII wieku /58

6. Ruś Kijowska /59

• Początki Rusi Kijowskiej /59
• Rozbicie dzielnicowe w XII-XIII wieku /63
• Księstwo Halicko-Włodzimierskie /66
• Państwo tatarskie "Złota Orfda" /68
• Ormianie /69
• Rozwój osadnictwa w XIII wieku /70
• Wygaśnięcie dynastii książąt halickich /79

7. Panowanie Kazimierza Wielkiego /81

• Walka o Ruś Czerwoną /81
• Budowa Lwowa za Kazimierza Wielkiego /85
• Rozwój osadnictwa w XIV wieku /92
• Kościół za Kazimierza Wielkiego /100

Za panowania Jagiellonów 1385-1569

8. Działalność Jagiellonów /109

• Rozwój osadnictwa w XV wieku /114
• Średniowieczny Lwów /124
• Stosunki narodowościowe /130
• Kościół katolicki /134
• Lwów w czasie najazdów /137
• Unia Lubelska /140
• Rozwój osadnictwa w XVI w. /141

W dawnej Rzeczypospolitej 1569-1772

9. Odrodzenie i reformacja (1569-1648) /149

• Lokacja miast /149
• Ordynacja Zamojska /158
• Lokacja Zamościa /165
• Złoty wiek Lwowa /171
• Rozwój osadnictwa w XVII wieku /191
• Lokacje miast (Żółkiew) /193
• Najazdy Tatarów w latach 1605-1633 /213

10. Okres wojen (1648-1720) /219

• Powstanie Chmielnickiego /219
• Pod panowaniem Jana Kazimierza /225
• Oblężenie Lwowa przez Kozaków i Moskali /226
• Najazd szwedzki na Rzeczpospolitą (1655-1656) /228
• Śluby Jana Kazimierza we Lwowie /230
• Wojna z Turcją i Tatarami /236
• Wojna Północna /245

11. W dobie upadku saskiego (1720-1763) /251

• Upadek znaczenia Zamościa /251
• Upadek Żółkwi /251
• Upadek Lwowa /255
• Rozwój osadnictwa w XVIII wieku /259

12. Agonia Rzeczypospolitej /267

W latach zaborów 1772-1918

13. W zaborze austriackim /271

• Pierwszy rozbiór Polski 1772 /271
• Sejm Czteroletni (1788-1791) /282
• Drugi rozbiór Polski 1793 /283
• Trzeci rozbiór Polski 1794 /283
• Księstwo Warszawskie (1809-1813) /285
• Lwów - stolica cesarsko-królewskiej Galicji /288
• Stosunki narodowościowe /298
• Powstanie Listopadowe /301
• Wiosna Ludów /303
• Okres przejściowy /306
• Powstanie Styczniowe /310
• Ustrój autonomiczny Galicji /312
• Trzeci rozkwit Lwowa (1870-1914)/313
• Osadnictwo na Roztoczu Południowym /329

14. W zaborze rosyjskim /333

• W Królestwie Polskim /333
• Powstanie Listopadowe /335
• Między powstaniami /338
• Powstanie Styczniowe /342
• Osadnictwo na Roztoczu Północnym /351

15. Pierwsza Wojna Światowa /355

• Sprawa państwa polskiego /359
• Rozpad monarchii austro-węgierskiej /360

W niepodległej Polsce 1918-1939

16. Powstające państwo /365

• Walka o Lwów i Galicję Wschodnią /365
• Inwazja Sowiecka w 1920 roku /381
• Cmentarz Obrońców Lwowa /391

17. Dwadzieścia lat niepodległości /395

• Znaczenie Lwowa /395
• Lwowski folklor /407
• Osadnictwo na Roztoczu /424

Lata wojny i okupacji 1939-1941

18. Kampania wrześniowa /431

• Napad armii niemieckiej na Polskę /431
• Napad Armii Czerwonej 17 września /446
• Czwarty rozbiór Polski /452

19. Okupacja niemiecka 1939-1944 /455

• Generalne Gubernatorstwo /455
• Terror niemiecki wobec Polaków na Zamojszczyźnie /461
• UPA na Zamojszczyźnie 1943-1944 /470

20. Okupacja sowiecka 1939-1944 /477

• Zajęcie Lwowa /477
• Deportacje ludności /494
• Straty ludności pod okupacją sowiecką /501

21. Okupacja niemiecka Małopolski Wschodniej (1941-1944) /509

• Wojna niemiecko-sowiecka /509
• Dystrykt Galicja /512
• Terror wobec Żydów /515
• Ukraińska partyzantka /522
• Walki UPA na Wołyniu i w Galicji /523
• Ewakuacja polskich zbiorów ze Lwowa /528

22. Front sowiecki 1944 /531

• Działania wojenne /531
• Akcja "Burza" we Lwowie i w Lubelskim /531
• Represje NKWD wobec żołnierzy Armii Krajowej /536

Dzieje współczesne 1944-2000

Podział Europy na strefy wpływów /541 

23. Ukraina /543

Ukraińska Socjalistyczna Republika Radziecka (1944-1991) /543

• Wysiedlenia Polaków /543

Dzieje Lwowa po 1946 roku /546

Niepodległa Ukraina /550

24. Polska /553

Polska Rzeczpospolita Ludowa /553

• Wysiedlenia Ukraińców /555
• Walki polsko-ukraińskie na Zamojszczyźnie (1945-1947) /555

25. Wojenne straty ludności na Roztoczu /559

Posłowie /565

Literatura /569

Aneks /579