Rajskie Marek Kusiba

Autor: Marek Kusiba

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 112

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Format: 15,8 cm x 23,0 cm

Niewiele jest w kulturze polskiej dzieł pozwalających objąć wyobraźnią – wraz z podążającymi za nią emocjami – całą tę część historii Polski, w której tkwią korzenia naszej współczesności: od tragedii drugiej wojny światowej i ustanowienia pojałtańskiego porządku w Europie, po transformację ustrojową i uwyraźnienie jej skutków społecznych w latach 90. ubiegłego wieku. Trzeba by może obejrzeć kilka filmów Andrzeja Wajdy, przeczytać kilka książek Jerzego Andrzejewskiego lub Wiesława Myśliwskiego, a i tak pozostanie wrażenie pewnego niedosytu…

I oto nagle pojawia się niewielki poemat, a raczej cykl miniatur lirycznych zbudowany na jednolitej narracyjnej osnowie, zatytułowany Rajskie (choć mógłby nazywać się „piekielne”, „hadesowe”, bo bohaterka wyszła z krainy umarłych i ostatecznie sama zdecydowała się do niej wrócić). Miał to być „zapis pojedynczego, trudnego, wręcz tragicznego losu kobiety”, ale niezwykły talent Marka Kusiby, poety i jednocześnie reportera, uczynił tę opowieść uniwersalnym zapisem polskiego losu.

Nakłada się ów zapis na powojenną zmianę granic – zaczyna się na południowym wschodzie Polski, a kończy na jej północnym krańcu. Oddaje skalę przemian społecznych – zaczyna się na głębokiej prowincji, a kończy w wielkim mieście. Opowiada też o największym historycznym paradoksie tamtego czasu: oto stworzona w Polsce przez komunizm i określana jako awangarda dziejów „wielkoprzemysłowa klasa robotnicza” doprowadziła do unicestwienia systemu, który ją stworzył.

Ale jednocześnie jest to przecież ciągle przejmująca opowieść rodzinna, w tej książce obudowana komentarzami – odautorskimi ii literaturoznawczymi. - Bogusław Wróblewski, redaktor naczelny „Akcentu” 

(opis wydawcy)