Polityka w czasach przełomu. Antyczne korzenie politologii realistycznej

Autor: Zbigniew Pańpuch

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 324

Okładka: miękka 

Format: 14,5 cm x 21,0 cm

Książka dotyczy zmiany paradygmatu polityki, która polega na odejściu od politologii realistycznej na rzecz wirtualnej polityki. Autor zauważa, że podobnie jak świat wirtualny zaczyna dominować nad światem realnym poprzez przenikanie i upodabnianie, tak realistycznie rozumiana polityka oparta o kontakt poznawczo-wolitywny z realną rzeczywistością traci na znaczeniu, stopniowo zanika, ustępując miejsca ideologicznym i utopijnym czy wirtualnym kreacjom.

Książka składa się z dwóch części. W rozdziale I Autor przedstawia główne cechy antycznej politologii i składniki jej realizmu: filozoficzny charakter politologii (korzystanie z ówczesnych osiągnięć filozofii), humanizm politologii (zorientowanie na dobro człowieka), normatywność (wskazywanie poprawnych rozwiązań), aretologiczny charakter politologii (rozpatrywanie zagadnień z punktu widzenia doskonalenia człowieka w działaniu), wskazanie na naturalność państwa, które zmierza do autarkii – suwerenności państwa i obywatela. Zagadnieniu suwerenności narodowej i osobowej jako podstawowej koncepcji politologicznej poświęcono rozdział II książki. Autor podkreśla, że osoba ludzka jest pierwszym suwerenem, a suwerenna decyzja człowieka jest ostateczną podstawą suwerennych decyzji państwa. Autor rozważa obywatelskie podstawy suwerenności w nawiązaniu do Platona i koncepcję samowystarczalności jako podstawy suwerenności w oparciu o koncepcję Arystotelesa.

Rozdział III dotyczy antycznej wizji polis jako warunku rozwoju i szczęścia człowieka, zaś rozdział IV porusza problem właściwego ustroju sprawnego państwa. Wskazano również na warunki powstawania najlepszego ustroju, w tym szczególnie na cechy ludności, a także na propozycje konkretnych rozwiązań ustrojowych. Kolejny rozdział dotyczy sporu o sprawiedliwość rozumianą jako naczelna cnota polityczna. Rozdział VI analizuje relację wiedzy politycznej i cnoty rządzącego w kontekście państwa prawa. W rozdziale VIII wskazuje się na niebezpieczeństwo technologizacji moralności i polityki. Ostatni z rozdziałów o charakterze politologicznym dotyczy początków retoryki wypowiedzi politycznych, nawiązując do powszechnych zjawisk towarzyszących polityce – propagandy, manipulacji i reklamy, zarówno politycznej, jak i ekonomicznej.

W II części książki zasygnalizowano niebezpieczeństwa współczesnej polityki, jakie już można zidentyfikować i wyjaśnić, używając narzędzi teoretycznych antycznej politologii. Jako pierwsze, wskazano na globalizm ekonomiczny zastępujący uniwersalizm helleński. Po drugie, problem wojny jako końcowego etapu rozkładu państwa i demoralizacji obywateli. Trzecim zagadnieniem jest masowa emigracja jako skutek powszechnego upadku realistycznej polityki i w konsekwencji prowadzącej do wojny i biedy, od których powszechnie ludzie próbują uciekać do krajów spokojniejszych i o bardziej rozsądnej polityce. Książkę zamyka prezentacja serii dzieł poświęconych istocie współczesnej globalnej polityki (zagadnienie „wielkiego resetu”).

Autor konfrontuje tytułowy fenomen przełomu w podejściu do zagadnień polityki i zjawisk współczesnego świata z dziedzictwem antycznym, odwołuje się do samych początków refleksji nad rzeczywistością świata i państwa, poszukującej rozumienia ich istotnych przyczyn i koniecznych elementów. Celem książki jest pomoc w dokonaniu namysłu nad specyfiką świata osób, szczególnie w aspekcie życia wspólnotowego, a zwłaszcza nad wspólnotą osób, uznawaną od starożytności za fundamentalną, nad wspólnotą polityczną (polis).

(opis wydawcy)

Spis treści: