Organizacje polonijne i polskie za granicą. Uwagi na temat stanu badań i refleksje diaspory

Redakcja: Jacek Gołębiowski, Maria Anna Furtak

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 162

Okładka: twarda

Format: 17,5 cm x 24,5 cm

Polonia i Polacy żyjący za granicą – ich dzieje, działalność i współczesność – od wielu dekad pozostają w obszarze badań prowadzonych przez Katolicki Uniwersytet Lubelski. Jednym z przejawów tego zainteresowania było rozpoczęcie 2022 roku realizacji zadania zleconego przez Ministra Edukacji i Nauki (obecnie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego), zatytułowanego  „Organizacje polonijne za granicą – badania naukowe, archiwum cyfrowe i centralna baza danych”. Celem projektu jest przeprowadzenie kompleksowych badań naukowych nad historią oraz współczesnym funkcjonowaniem polskich i polonijnych organizacji działających poza granicami kraju w XIX i XX wieku. Projekt jest realizowany przez Centrum Badań nad Organizacjami Polonijnymi za Granicą Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II.

Niniejsza książka składa się z dwóch części. Pierwsza pt. „Perspektywa badawcza”, obejmuje artykuły naukowe, część druga, zatytułowana „perspektywa środowisk polonijnych”, zawiera teksty bezpośrednio opisujące działalność poszczególnych organizacji polonijnych autorstwa ich działaczy. Celem publikacji jest upowszechnienie wiedzy na temat wybranych aspektów dorobku Polonii i Polaków za granicą, realizowane poprzez zastosowanie podejścia interdyscyplinarnego.

(opis wydawcy) 

Spis treści: 

Wstęp (Maria Anna Furtak) /5

PERSPEKTYWA BADAWCZA

Tomasz Nowicki - Archiwalne ślady działalności przedwojennych towarzystw polskich i polonijnych w Brazylii /11

Piotr Rachwał - Ochrona polskiego dziedzictwa kulturowego w Brazylii w ramach działalności Centralnej Bazy Organizacji Polonijnych /35

Arkadiusz M. Stasiak - Organizacje polonijne w Australii i Brazylii. Porównanie /61

Jacek Gołębiowski - Wychodźstwo polskie w Stanach Zjednoczonych i jego formy organizacyjne /81

Zofia Dziubicka - Polacy w Kazachstanie – charakterystyka społeczności, historia i współczesne wyzwania /97

PERSPEKTYWA ŚRODOWISK POLONIJNYCH

Liliana Barejko-Knops - Związek Nauczycieli Języka Polskiego i Pedagogów w Niemczech /113

Małgorzata Bugaj-Martynowska - Rzecz o Edukatorze /117

Małgorzata Kwiatkowska - Reportaż z konferencji w Belgii – przedstawienie Rady Naczelnej Polonii Australijskiej (Comblain-la-Tour, 15 czerwca 2025 r.) /133

Jim Mazurkiewicz - The Four Polish Immigrations to Texas /143

Barbara Kosmowska - Centrala Polskich Szkół Dokształcających to historia. I ludzie /147

Waldemar Biniecki - Jan Franciszek Smulski – Polonia, pieniądze i patriotyzm /155