Opowieść o Bronisławie Piłsudskim. Polak nazwany Królem Ajnów

Autor: Kazuhiko Sawada

Rok wydania: 2022

Liczba stron: 494

Okładka: twarda

Format: 16,5 cm x 23,5 cm  

Nakładem Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, przy wsparciu Fundacji Japońskiej oraz Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej „Manggha” w Krakowie, na początku 2022 roku ukazało się tłumaczenie według Barbary Słomki książki biograficznej „Opowieść o Bronisławie Piłsudskim. Polak nazwany Królem Ajnów” autorstwa prof. Kazuhiko Sawady (Japonia, 2019). Po 120 latach od rozpoczęcia przez Bronisława Piłsudskiego wielkiej podróży badawczej po drogach i bezdrożach Sachalinu oraz Hokkaido odbyła się premiera tłumaczenia jego biografii. Autor książki pracował nad tematem przez czterdzieści lat, odkrył i zawarł w książce wiele wcześniej nieznanych faktów z życia jej głównego bohatera.  

(opis wydawcy)

Spis treści:

Uwagi redakcyjne (Kazuhiko Sawada)  /11

Od tłumaczki (Barbara Słomka)  /12

Mapa - szlak życia Bronisława Piłsudskiego /14

Wstęp (Danuta Onyszkiewicz) /16

Prolog /21

Rozdział 1. Dzieciństwo i młodość na Litwie

• Unia polsko-litewska, rozbiory dokonane przez trzy mocarstwa /25
• Ród Piłsudskich i ród Billewiczów /27
• Rodzina /29
• Dziennik Bronisława /31
• Wyjazd do Wilna /33
• I Męskie Gimnazjum Klasyczne w Wilnie /38
• Spójnia /36
• Upadek rodu Piłsudskich /38
• Powtarzanie klasy i przeniesienie do II Gimnazjum Klasycznego w Wilnie /39
• Miłość /41
• Seria nieszczęść i rozstań /43
• Kształtowanie się charakteru, zainteresowanie socjalizmem /44
• Wyjazd do Petersburga /46

Rozdział 2. Nauka w Petersburgu i nieudany zamach na życie cara 

• Rozstanie z Zosią /47
• V Gimnazjum w Petersburgu /48
• Uniwersytet Petersburski /49
• Życie studenckie /50
• Nieudany zamach na życie cara /51
• Aresztowania i przesłuchania /53
• Zeznania Piłsudskiego i zabiegi jego ojca /55
• Droga do Odessy /58
• Rejs na Sachalin/60
• Późniejsze losy ojca i braci /62

Rozdział 3. Na zesłaniu na Sachalinie

• Miejsce zsyłki - wyspa Sachalin /65
• Małżeństwo Płoskich /67
• Wieś Rykowskoje /68
• Korepetytor, przywiązanie do dzieci /71
• Korespondencja z rodziną /72
• Życie codzienne /72
• Spotkanie z Gilakami /75
• Czechow na Sachalinie /77
• Dziennik sachaliński /78
• Wydarzenia w Onorze (Onorskoje)  /79
• Spotkanie ze Szternbergiem /81
• Badania nad Gilakami /83
• Obserwacje meteorologiczne, wspólna kwatera z Juwaczowem /85
• Muzeum Sachalińskie /89
• Opieka nad Gilakami /90
• Wspólny księgozbiór i działalność edukacyjna /93
• Wyjazd na południowy Sachalin /95
• Zaproszenie z Władywostoku /97
• Gilacka dziewczyna Wunit /98

Rozdział 4. Okres władywostocki

• Podróż do Władywostoku /103
• [Nikołaj] Matwiejew /105
• Towarzystwo Badań Kraju Amurskiego /106
• "Wostocznyje wiedomosti" (Wiadomości Wschodnie) /108
• Indyn /109
• Konflikt z Palczewskim /111
• Projekt Cesarskiej Akademii Nauk- ekspedycja badawcza na południe Sachalinu /113

Rozdział 5. Badania na Sachalinie I

• Ponowny pobyt na Sachalinie /117
• Badania w osadzie Mauka /117
• Zlecenie gubernatora wojskowego Lapunowa /119
• Nauka języka ajnuskiego i opieka medyczna /120
• Ajnuskie Święto Niedźwiedzia /121
• Badania w wiosce Tunajcza /123
• Baczna obserwacja, szczegółowy opis /125
• Pomoc udzielana tubylcom /126
• Otwieranie szkółek elementarnych /128
• Indyn - Pasierb Przyrody /129
• Dalsza działalność szkółek elementarnych /132
• Wódz Ajnów - Bafunke /134
• Ciusamma /136
• Kontynuacja badań /138

Rozdział 6. Wyprawa badawcza na Hokkaido

• Wacław Sieroszewski /139
• Hakodate /140
• Przypadkowe spotkanie z Ajnami /142
• Wśród kosmatych ludzi w wiosce Shiraoi /143
• Przerwane badania w rejonie Hidaka /145

Rozdział 7. Badania na Sachalinie II

• Wybuch wojny japońsko-rosyjskiej /149
• Badania w północnej części Sachalinu /150
• Nieoczekiwane spotkanie z załogą krążownika "Nowik"  /151
• Decyzja o opuszczeniu wyspy /152
• Rozstanie z rodziną /153
• Projekt zasad zarządzania Ajnami z wyspy Sachalin /155
• Kratkij oczerk ekonomiczeskogo byta Ajnow na o. Sachalinie (Krótki opis sytuacji ekonomicznej Ajnów z wyspy Sachalin) /158
• Wyjazd z Sachalinu /159
• Osiągnięcia badawcze /161
• Kontakty z japońskimi mieszkańcami Sachalinu /162
• Związki z Sachalinem - Taroji Sentoku /164
• Związki z Sachalinem - Takeji Inakawa /167

Rozdział 8. Ponowne odwiedziny rosyjskiego Dalekiego Wschodu

• Powrót do Władywostoku /171
• Wizyty w Kobe i na Sachalinie Południowym /172
• Ruch rewolucyjny we Władywostoku /175
• Matwiejewa plan założenia czasopisma /176
• Wyjazd do Japonii /178

Rozdział 9. Pobyt w Japonii

• Podróż do Tokio /181
• Absolwenci rusycystyki Tokijskiej Szkoły Języków Obcych /183
• Hakodateya /184
• Dziennik "Wola" i japońscy prawosławni /186
• Wyjazd do Nagasaki /188
• Konflikt z łonie rewolucjonistów rosyjskich /190
• Rewolucjoniści chińscy /194
• Shimei Futabei /198
• Gennosuke Yokoyama /204
• Towarzystwo Japonia - Polska /207
• Socjaliści japońscy /210
• Artykuł [Piłsudskiego] "Sytuacja Ajnów sachalińskich"  /217
• Susumi Ueda /218
• Kontakty z Władywostokiem /221
• [Leontin] Podpach /223
• Shogoro Tsuboi /225
• Ryuzo i KimikoTorii /226
• Yoshikiyo Koganei /230
• Zen`ichiro Oyabe /231
• Japońscy badacze Ajnów /232

Rozdział 10. Japonia i Japończycy w oczach Piłsudskiego

• "Priroda i ludi Dalniego Wostoka. Wostocznaja niediela" (Ludzie i Przyroda Dalekiego Wschodu. Tygodnik Wschodni)  /235
• Południowy Sachalin pod władzą Japończyków /236
• Z Japonii /239
• Koncert charytatywny /246
• Tamaki Fuji /249
• Itoe Tachibana /251
• Studia nad kobietami japońskimi /257
• Utako Imai i Kiyo Endo /259
• Kobiety Wschodu. Japonka /260
• Yayoi Washiyama i Żeńska Szkoła Medyczna w Tokio /262
• Japońska Szkoła Wyższa dla Dziewcząt /264
• Z życia na Wschodzie /266
• Inne artykuły na temat Japonii i Chin /267
• Kobiety japońskie widziane oczami Kebera /268
• Kobiety japońskie widziane oczami Piłsudskiego /269
• "Russkije wiedomosti" (Wiadomości Rosyjskie)  /271
• Z życia Japonii /272
• Co mówią o nas w kraju Wschodzącego Słońca /278
• Trąd wśród Gilaków i Ajnów /280
• Sprawa Osaburo /280
• Związki z Shimeiem Futabateiem /286

Rozdział 11. Przez Pacyfik do Ameryki

• Na parowcu "Dakota" /289
• Wiadomość od Dębskiego /290
• Korespondencja z Dybowskim /291
• Płynąc przez Pacyfik /292
• Aresztowanie Matwiejewa /294
• Udręki Piłsudskiego /297
• Seattle /299
• Chicago /300
• Nowy Jork /301

Rozdział 12. Okres galicyjski

• Przyjazd do Krakowa /303
• Ponowne spotkanie z Marią Żarnowską /305
• Strach przed Imperium Rosyjskim /307
• Kontakty z lokalnym środowiskiem akademickim i działalność naukowa /308
• Wsparcie ze strony [Lwa] Szternberga /309
• Lwów /311
• Choroba Marii, podróże po Europie /312
• Śmierć Marii /314
• Wystawa Japońsko-Angielska /315
• Powrót do Galicji /318
• Hrabiowski ród Zamoyskich /319
• Muzeum Tatrzańskie /321
• Materials for the Study of the Ainu Language and Folklore /323
• Zakopiańskie przyjaźnie /326
• Tęsknota za ukochaną Litwą /327
• Neuchatel /328
• Zgłoszenie do Nagrody im. Kuzniecowa /329
• Paryż i Bruksela /330
• Sekcja Ludoznawcza Muzeum Tatrzańskiego /331
• Sekretarz Komisji Etnograficznej Polskiej Akademii Umiejętności i redaktor "Rocznika Podhalańskiego" /333
• Ponowne spotkanie z Sanshiro Ishikawą /334
• Wyjazd do Wiednia /334

Rozdział 13. Wyjazd Futabateia do Petersburga

• Pomoc dla Futabateia /337
• Plan wyjazdu do Japonii /340
• Przyjazd Futabateia do Petersburga /341
• Kontakty Marii z Futabateiem /342
• Zofia Bejnar /343
• Choroba i śmierć Futabateia /344
• Shigi Hasiegawa /345

Rozdział 14. Podróże po Europie, śmierć

• Wiedeń /347
• Redakcja "Encyklopedii polskiej" w Szwajcarii /348
• Komitet Generalny Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce i Komitet Polsko-Litewski /350
• Działalność dobroczynna /352
• Komitet Narodowy Polski, wyjazd do Paryża/353
• Polacy w Syberii /355
• Samotna walka /357
• Choroba psychiczna /358
• Siedemnasty maja 1918 /359

Epilog. Dalsze losy ajnuskiej rodziny

• Mokko Matsukawa, Karafuto shintanki (Notatki z ekspedycji na Sachalin) /363
• Kyosuke Kindaichi, Karafutodayori (Wieści z Sachalinu)  /363
• Takeshi Kitasato, Nihongogen kenkyu no dotei. Zakuhen (Badania nad pochodzeniem języka japońskiego. Kontynuacja)  /365
• Fumio Nonaka, Kita Ezo hibun. Karafuto Ainu no ashiato (Tajemnice z Kita Ezo. Śladami Ajnów na Sachalinie)  /366
• Aleksander Janta-Połczyński. Ziemia jest okrągła /367
• Odpowiedź Sukezo Kimury na zapytanie [Bolesława] Szcześniaka /368
• Artykuł w miesięczniku "Jitsuwa Yomimono" /370
• Dalsze losy Sukezo i Kiyo /371

Posłowie (Kazuhiko Sawada)  /373

Kim jest dziś Bronisław Piłsudski dla "swoich" (Barbara Słomka) /381

Informacja o pierwszych wydaniach prac wykorzystanych w książce /387

Bibliografia /389

Kalendarium /469

Indeks nazwisk /481

Źródła pochodzenia ilustracji /491