Najważniejsze miejsce na świecie. Tajwan w rywalizacji mocarstw

Autor: Filip Grzegorzewski

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 400

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Format: 14,1 cm x 21,5 cm

Czy Tajwan jest najniebezpieczniejszym, czy może najważniejszym miejscem na świecie?

Wyspa wielkości Mazowsza znalazła się w centrum najważniejszej rywalizacji mocarstw XXI wieku – starcia USA i Chin o przyszły kształt ładu międzynarodowego. Przez wody Cieśniny Tajwańskiej przepływają rocznie towary warte blisko 2,5 biliona dolarów, to ponad jedna piąta światowego handlu morskiego. Leżące po drugiej stronie Chiny mają 60 razy więcej ludności i największą marynarkę wojenną świata. A jednak od ponad siedemdziesięciu lat Pekin nie podporządkował sobie Tajwanu.

To historia sporu opowiedziana z perspektywy trzech aktorów. Waszyngtonu, który widzi w Tajwanie element równowagi sił w Azji Wschodniej, test wiarygodności sojuszy i ogniwo technologicznej rywalizacji z Chinami. Pekinu, dla którego zjednoczenie to sprawa narodowej dumy, legitymizacji władzy partii i warunek „wielkiego odrodzenia narodu chińskiego”. I wreszcie Tajpej, które chce pokoju i prawa do decydowania o własnej przyszłości – i nie jest biernym obserwatorem własnego losu, a żywotność tamtejszej demokracji, odrębna tożsamość mieszkańców, „krzemowa tarcza” i odporność społeczeństwa realnie wpływają na kalkulacje mocarstw. Od tego, co wydarzy się w Cieśninie – narastająca presja, kwarantanna, blokada czy wojna – zależy nie tylko równowaga sił w Azji, lecz także bezpieczeństwo i dobrobyt Europy, w tym Polski.

Książka prowadzi czytelnika od historycznych źródeł konfliktu, przez demokratyzację Tajwanu, strategiczną dwuznaczność Ameryki i wizję Xi Jinpinga, po ukraińską lekcję. Całość zamyka pięć wielkich pytań o przyszłość: o ryzyko wojny, determinację Ameryki, granice presji Pekinu, szanse obrony wyspy i stawkę dla reszty świata.

Żeby zrozumieć, dokąd zmierza rywalizacja mocarstw, trzeba uważnie patrzeć na Tajwan.

(opis wydawcy)

Spis treści:

Przedmowa. Tajwan w uścisku anakondy /17

Wstęp /29

Część I. Historia sporu o Tajwan

Rozdział 1.  Najniebezpieczniejsze miejsce na świecie /41

Rozdział 2. Do kogo należy Tajwan?  /55

Rozdział 3. Źródła zaangażowania USA w Cieśninie Tajwańskiej /65

Rozdział 4. Neutralizacja Tajwanu i zamrożenie systemu bezpieczeństwa /75

Rozdział 5. Odwrócenie sojuszy i strategiczna dwuznaczność /85

Rozdział 6. Polityka "jednych Chin" oraz "Konsensus z 1992 roku"  /95

Część II. Waszyngton: Tajwan w strategii regionalnej

Rozdział 7. Zwrot ku Azji. Od okresu jednobiegunowego do rywalizacji systemowej /111

Rozdział 8. Korekta kursu /121

Rozdział 9. Marzenie Indo-Pacyfiku /133

Rozdział 10. Tajwan w logice odstraszania /145

Rozdział 11. Zaangażowanie "solidne jak skała"/153

Rozdział 12. Większa niepewność /165

Część III. Pekin: wizja Xi Jinpinga

Rozdział 13. Od Deng Xiaopinga do Hu Jintao. Biec szybko małymi krokami /179

Rozdział 14. Rosnące współzależności gospodarcze: integracja, która nie rozwiązała konfliktu /189

Rozdział 15. Wizj Xi Jinpinga: "Wielkie odrodzenie narodu chińskiego" /201

Rozdział 16. Tajwan w strategii Xi: od pokojowego zjednoczenia do presji systemowej /211

Rozdział 17. Zwiększanie nacisku /221

Rozdział 18. Budowanie potęgi: przygotowanie armii na scenariusz tajwański /231

Część IV. Tajpej: między gigantami

Rozdział 19. Cud gospodarczy Tajwanu /247

Rozdział 20. Od białego terroru do modelowej demokracji /257

Rozdział 21. Budowanie tożsamości narodowej /267

Rozdział 22. Ma Ying-Jequ - balansowanie między mocarstwami, odprężenie z Chinami /279

Rozdział 23. Tsai Ing-Wen: konsolidacja odrębności Tajwanu /291

Rozdział 24. Co dalej? Status quo pod presją  /305

Część V. Równowaga sił i przyszłość Tajwanu

Rozdział 25. Regionalny bipolaryzm w Azji Wschodniej /321

Rozdział 26. Jak Tajwan wpływa na relacje USA-Chiny?  /331

Rozdział 27. Ile może Tajwan? Czerwone linie, krzemowa tarcza, rozbite gniazdo i strategia jeżozwierza /343

Rozdział 28. Scenariusze kryzysu /355

Rozdział 29. Ukraińska lekcja dla Tajwanu /369

Rozdział 30. Zakończenie - pięć wielkich pytań /379

Podziękowania /395