Na śmierć nie ma lekarstwa. O badaniach grobów pary królewskiej Zygmunta III Wazy i jego żony Konstancji w podziemiach katedry

Autorzy: Anna Drążkowska, Maria Cybulska, Agnieszka Trzos, Eryk Habowski

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 334

Okładka: miękka

Format: 17,0 cm x 24,0 cm  

Badania grobów monarszych stanowią jeden z najbardziej wrażliwych, a zarazem najcenniejszych aspektów współczesnej archeologii sepulkralnej i konserwacji dziedzictwa kulturowego. Ich realizacja rodzi pytania etyczne, religijne i prawne, ale jednocześnie pozwala zdobyć przełomową wiedzę naukową, której nie można pozyskać w żaden inny sposób. W wyniku prac badawczych nad królewskimi szczątkami można otrzymać informacje dotyczące, trybu życia, diety, urazów, chorób, a nawet przyczyn zgonu, a także odtworzyć antropologiczny profil osoby, porównać go z profilami innych członków dynastii i uzupełnić brakujące dane do genealogii rodów panujących. Monarsze pochówki często zawierają regalia i unikatowe elementy stroju. Ich badanie umożliwia nie tylko poznanie technik artystycznych i rękodzielniczych, lecz także analizę symboliki, ideologii władzy i rytuałów pogrzebowych epoki. Niestety po renowacji sarkofagów króla Zygmunta III Wazy i jego żony Konstancji Habsburżanki nie uzyskaliśmy zgody na przeprowadzenie pełnych analiz. Szczątki pary królewskiej i zabytki tekstylne mogliśmy przebadać jedynie na miejscu, w tradycyjny sposób, bez użycia nowoczesnych urządzeń i metod. Wyjątkowo wyrażono zgodę na pobranie z nich próbek do szczegółowych analiz. Ponieważ nie wykonaliśmy badań w pełnym zakresie, tj. takim, jakim od lat poddajemy pochówki z innych nekropolii, nie możemy odpowiedzieć na wiele nurtujących nas pytań. Mimo to postanowiliśmy zebrać wyniki naszych prac w jednej monografii i zaprezentować je czytelnikom.

(opis wydawcy)

Spis treści:

Zagadnienia wstępne /9

Król zza morza /14
Rozmodlona królowa /26
Pogrzeb pary królewskiej /29
Groby królewskie na Wawelu /32

BADANIE POCHÓWKU KRÓLA ZYGMUNTA III WAZY /37

Eksploracje królewskiego sarkofagu /39
Szczątki króla Zygmunta III Wazy /47
Autopsja i balsamowanie zwłok /47
Sarkofag króla Zygmunta /58
Królewska drewniana trumna /78
Świat, królewskie jabłko... /81
Szaty króla Zygmunta III /84
Wams i spodnie /85
Sutanna /89
Alba /91
Dalmatyka /94
Rękawiczki /99
Pończochy /102
Obuwie liturgiczne, sandały /104
Czapka /107
Królewska kapa (pluwiał) /110

BADANIE POCHÓWKU KRÓLOWEJ KONSTANCJI HABSBURŻANKI /129

Eksploracje sarkofagu królowej Konstancji Habsburżanki /131
Szczątki królowej Konstancji. Autopsja i balsamowanie zwłok /137
Sarkofag królowej Konstancji /142
Drewniana trumna /156
Insygnia z sarkofagu królowej Konstancji /157
Korona /157
Berło sceptrum /164
Szaty królowej Konstancji /172
Pończochy /185
Poduszka /187

BADANIE TEKSTYLIÓW Z KRÓLEWSKICH SARKOFAGÓW /193

Tekstylia z ubiorów króla i królowej /195
Analizy tekstyliów /196
Kolory tekstyliów /197
Nitki metalowe /198
Hafty /200
Tkaniny pojedyncze /201
Tkaniny o budowie złożonej /202
Techniki wykonania /203
Ornamentyka tkanin /206
Tkaniny z ubiorów królewskich /210
Pasmanterie /216
Galony z królewskich szat /217
Inne wyroby pasmanteryjne użyte do królewskich szat /219

KONSERWACJA SARKOFAGÓW /223

Stan zachowania sarkofagów /225
Historia napraw /229
Technika i technologia wykonania sarkofagów Wazów /232
Problematyka oczyszczania cynowych sarkofagów królewskich – aspekty technologiczne i konserwatorskie /234
Problemy technologiczne związane z rekonstrukcją i uzupełnianiem blach cynowych w konserwacji sarkofagów /239
Konserwacja estetyczna sarkofagów /245

Zakończenie /253

KATALOG TEKSTYLIÓW /259

Wprowadzenie do katalogu /261
Tekstylia z sarkofagu króla Zygmunta III Wazy (Z) /265
Tekstylia z sarkofagu królowej Konstancji Habsburżanki (K) /291

Spis ilustracji /315

Bibliografia /321