Między Barokiem a Oświeceniem. Nowe spojrzenie na czasy saskie

Redakcja: Krystyna Stasiewicz, Stanisław Archemczyk

Rok wydania: 1996

Liczba stron: 354

Okładka: miękka 

Format: 17,0 cm x 23,5 cm 

W końcu września 1994 r. pod Olsztynkiem odbyła się sesja naukowa "Między barokiem a oświeceniem. Nowe spojrzenie na czasy saskie", zorganizowana przez Instytut Filologii Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Olsztynie, Instytut Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego w Olsztynie [...]

Zamiarem organizatorów bylo rozeznanie stanu badań nad epoką, możliwości i poznanie ludzi zajmujących się czasami saskimi [...]

Podjęto interesującą próbę innego spojrzenia na czasy saskie, zaproponowano nowy podział chronologiczny tego okresu. Uznano bowiem, że pewną epokę zamyka rok 1717. Odchodzi pokolenie związane z panowaniem Jana III Sobieskiego. Rok 1717 otwiera nowy okres, któremu kres kładzie pierwszy rozbiór Polski.

(fragment Wstępu)

 Spis treści:

Przedmowa /5

Jacek Staszewski - Wiek XVIII w Polsce - próba nowej syntezy /7

Jan Kozłowski - Epoka saska z punktu widzenia koncepcji "centrum - peryferie". Propozycja badawcza /15

Jerzy Grobis - Czasy saskie w sentymentach i resentymentach oświeconych /33

Jerzy Wojtowicz - Masoneria w XVIII wieku. Czynnik integracji czy dezintegracji społecznej? /47

Marek Prejs - Kategoria egzotyzmu w literaturze i sztuce czasów saskich. Nowa jakość i wzorce /59

Bogdan Rok - Mniejszości narodowe i religijne w Rzeczypospolitej w czasach saskich. Stan badań i postulaty badawcze /71

Wojciech Kriegseisen - W oczach Zachodu. Ewangelicy polscy i litewscy w XVIII wieku a szwajcarska i niderlandzka opinia publiczna. Kontakty - inspiracje - publikacje /85

Kazimierz Puchowski - Model kształcenia szlachty w kolegiach jezuickich /97

Lech Mokrzecki - Miejsce historii w oświacie protestanckiej Prus Królewskich. Rozważania porównawcze /105

Stanisław Achremczyk - Samorząd stanowy Prus Królewskich i Warmii /117

Ks. Alojzy Szorc - Królowie polscy z dynastii saskiej wobec Warmii /125

Wojciech Stanek - Konfederacje a ewolucja mechanizmów walki politycznej w Rzeczypospolitej XVIII wieku /133

Ewa Szklarska - Od Dzikowa do Kargowej. Pierwszy okres działalności konfederacji generalnej przy majestacie Leszczyńskiego /141

Zbigniew Anusik - Misja Antoniego Ponińskiego w Sztokholmie w 1733 roku. Przyczynek do dziejów walki o koronę polską w czasach przedostatniego bezkrólewia /149

Maria Czeppe - Współpraca biskupa Kajetana Sołtyka z kamarylą Jerzego Mniszcha. Próba charakterystyki /167

Mariusz Markiewicz - Rzeczpospolita bez sejmu. Funkcjonowanie państwa /175

Jerzy Dygdała - U początków katolickiego oświecenia w Polsce? Z działalności kościelnej biskupów Andrzeja Stanisława Załuskiego i Adama Stanisława Grabowskiego /181

Stanisław Roszak - Czynniki stabilizacji i entropii środowiska intelektualnego Warszawy w czasach Augusta III /189

Kazimierz Maliszewski - Problem badań nad dziejami komunikacji społecznej w dobie nowożytnej na przykładzie polskich gazet rękopiśmiennych XVII-XVIII wieku /195

Katarzyna Zawilska - Grafia i ortografia gazet rękopiśmiennych z pierwszej połowy XVIII wieku /203

Jerzy Starnawski - Zagagnienie cytatu w dialogach z pierwszej połowy XVIII wieku /209

Irena Rapacka - Warsztat naukowwy uczonych polskich w latach 1650-1750 /233

Jarosław Poraziński - Duma i pokora. Mowy szlacheckie jako składnik ceremoniału klientarnego /251

Krzysztof Obremski - Wakanse - do, ut des /257

Krystyna Stasiewicz - Kicz i artyzm. Dwa oblicza poetyckie Elżbiety Drużbackiej /261

Aleksandra Iwanowska - Znaki czasu w słowniku Michała Abrahama Troca /271

Jadwiga Rudnicka - Maria z Kątskich Potocka jako tłumaczka Moliera /285

Antoni Czyż - Dominik Rudnicki - misjonarz, poeta /297

Ewa Ressel - Adam Kępski a kultura ludowa polskiego baroku /321

Janusz K. Goliński - W kręgu późnobarokowej melancholii. Smutek codzienny życia ludzkiego Gniewisza /329

Iwona Maciejewska - Uwagi o narracji w romansie czasów saskich /345