MESCO SENEX. Przyczynek do interpretacji Kroniki polskiej mistrza Wincentego

Autor: Marian Dygo

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 288

Okładka: miękka

Format: 15,8 cm x 22,8 cm

Mesco Senex Mariana Dygo to pogłębiona, erudycyjna interpretacja jednego z najważniejszych fragmentów Kroniki polskiej mistrza Wincentego Kadłubka – opowieści o rządach Mieszka III Starego. Autor podejmuje na nowo wieloletni spór historiograficzny dotyczący znaczenia prawa książęcego (ius ducale), proponując lekturę kroniki nie jako prostego zapisu faktów, lecz jako przemyślanego traktatu retoryczno-moralnego.
Książka ukazuje Mieszka Starego w całej złożoności jego literackiego wizerunku: jako władcę wyniesionego przez fortunę, uwikłanego w ideę chwały i doczesnego szczęścia, a zarazem stopniowo prowadzonego ku upadkowi. Analiza opiera się na narzędziach filologii, historii idei, retoryki i filozofii politycznej, uwzględniając klasyczne i chrześcijańskie koncepcje władzy, cnoty, losu i opatrzności.
Mesco Senex to książka dla historyków średniowiecza, badaczy kultury łacińskiej, literatury dawnej i myśli politycznej – ale także dla wszystkich czytelników zainteresowanych tym, jak średniowieczna historiografia nadawała sens przeszłości.

(opis wydawcy)

Spis treści:

Wstęp

Rozdział 1. Mieszko Stary na szczycie pomyślności

„Pochopniejszy i w mowie popędliwszy”

„Uczestnik wszelkich szczęśliwości”

„Powstali mężowie Beliala”

„Niedźwiedzia w kniei zabiłeś?”

„Przyjął w posłuszeństwo przybysza czy obcego”

„Scholarze przypadkiem uderzyli Żyda”

„Oskarżą cię o kradzież bydła”

„Oddaj, coś winien!”

Rozdział 2. Mieszko Stary na dnie upadku

„Natchniony przez Boga biskup”

„Opuszczony niemal przez wszystkich”

„Nasza tu dzieje się krzywda”

„Zapaliło się jego serce do odzyskania pryncypatu”

„Radował się ciepłem braterskich objęć”

Rozdział 3. Mieszko Stary wywyższony i haniebnie poniżony

„Dziecię wybierają na princepsa”

„Wzajem się zabijają w zamęcie rzezi”

Zakończenie

Wykaz skrótów

Bibliografia

• Źródła
• Opracowania

Mesco Senex: Interpreting Master Wincenty’s Polish Chronicle afresh Summary

Indeks nazw osobowych