Kiedy krew puszczać, kiedy bańki stawiać... Jatromatematyka (medycyna astrologiczna) w wiekach średnich

Autorka: Sylwia Konarska-Zimnicka

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 468

Okładka: twarda

Format: 17,0 cm x 24,5 cm

[...] Książka została podzielona na cztery tematyczne rozdziały, w obrębie których wydzieono pomniejsze podrozdziały, skupiające się na konkretnych zagadnieniach. I tak Rozdział I Narodziny jatromatematyki poświęcony został szczegółowemu opisaniu tejże, poczynając od momentu pojawienia się określenia w przestrzeni historycznej (czy dokładniej - źródłowej). To pozwoliło jednocześnie nakreślić przybliżony czas "narodzin" jatromatematyki, jak również wskazać jej "ojców", za których powszechnie uważa się tajemnicze postaci Petozyrysa i Nechepso. Jako że nie sposób dywagować na temat jatromatematyki bez objaśnienia jej konstytutywnych regół, omówieniu tychże poświęcono kolejne podrozdziały: Teoria humoralna i Melotezja i wynikające z niej implikacje (choroby i dolegliwości). Obydwie bowiem teorie - humoralna z jej uwspólnieniem makro- i mikrokosmosu oraz melotezja osadzona na przyporządkowaniu, wręcz podporządkowaniu zewnętrznych i wewnętrznych części ciała ludzkiego ciałom niebieskim, stworzyły katalog reguł oraz skorelowanych z nimi implikacji (chorób i dolegliwości) obligatoryjnych dla każdego, kto jatromatematykę chciał poznać i stosować. Tenże katalog, którego autorami byli astrologowie - wybitni filozofowie przyrody, pozwolił na zbudowanie podwalin pod mariaż astrologii z medycyną, którą zadział się na tyle skutecznie, że na trwale ukształtował pogląd na leczenie wielu późniejszych pokoleń średniowiecznych i wczesnonowożytnych uczonych...

Spis treści: 

Wstęp /7

Rozdział I. Narodziny jatromatematyki /15

Teoria humoralna /19

Melotezja i wynikające z niej implikacje (choroby i dolegliwości)  /34

Rozdział II. Jatromatematyka w kręgu uczonych arabsko-muzułmańsko-żydowskich /75

Rozwój astrologii /80

Rozwój medycyny /92

Rozwój jatromatematyki /99

Jatromatematyka w dziełach astrologicznych /115

Medycyna talizmaniczna /150

W kierunku łacińskiego Zachodu... /155

Rozdział III. Jatromatematyka w Europie chrześcijańskiej /159

Jatromatematyka nieakademicka /159

Uczelnie, uczeni i ich dzieła /167

Prognostykarstwo /212

Plagi i zarazy /223

Jatromatematyka na dworach /234

Rozdział IV. Jatromatematyka w Polsce /255

Medycyna i astrologia na uniwersytecie krakowskim /255

Noty i traktaty jatromatematyczne /273

Introductoria astronomiae vel astrologiae /289

Prognostyki i kalendarze astrologiczne /296

Mór /317

Zielniki /327

Jatromatematyka - między akademicką teorią a dworską praktyką /333

Zakończenie /343

Bibliografia /357