Johann von Hoverbeck (1606-1682). Między Berlinem, Królewcem, Olsztynkiem i Warszawą. 50 lat w służbie dyplomatycznej ...

Autor: Andrzej Kamieński

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 644

Okładka: miękka

Format: 17,0 cm x 24,0 cm

Johann von Hoverbeck urodził się w Polsce pod Krakowem. Jako mieszczanin i kalwin nie miał szans na błyskotliwą karierę w państwie polsko-litewskim. Związał się z kalwińskimi władcami Brandenburgii-Prus i dzięki lojalnej służbie doszedł tam do godności ministra, zgromadził spory majątek i przedostał się do grona arystokracji. Szybko zdobył pozycję głównego doradcy Hohenzollernów w kwestiach polskich i litewskich. Sprawując funkcję wysłannika dyplomatycznego dwóch elektorów brandenburskich Jerzego Wilhelma i Fryderyka Wilhelma zwanego Wielkim Elektorem, brał udział w życiu politycznym państwa polsko-litewskiego od 1632 do roku 1682. Obserwował z bliska obrady aż 48 sejmów Rzeczypospolitej. Posługując się znakomitą polszczyzną, wchodził w zażyłe relacje nie tylko z kalwińskimi Radziwiłłami, ale również z ogromną rzeszą innych magnatów koronnych i litewskich, zarówno świeckich, jak i duchownych. Starał się utrzymywać jak najbliższe stosunki z królami polskimi Władysławem IV Wazą, Janem Kazimierzem, Michałem Korybutem Wiśniowieckim i Janem III Sobieskim tylko po to, by zawczasu poznawać ich zamiary i wyciągać jak najwięcej korzyści dla Hohenzollernów. W celu neutralizowania poczynań dworu polskiego korumpował przedstawicieli elit politycznych Rzeczypospolitej, schlebiał próżnym dygnitarzom, podsycał ich ambicje i znosił się z opozycjonistami. Pod koniec życia przyczynił się walnie do zerwania jednego z sejmów. Cieszył się międzynarodowym uznaniem. O jego pomoc zabiegali niejednokrotnie rywalizujący ze sobą nad Wisłą dyplomaci francuscy i habsburscy. Był niezwykle ważnym graczem na scenie politycznej XVII-wiecznej Rzeczypospolitej.

(opis wydawcy)

Spis treści:

Wstęp /9

Rozdział I. Pochodzenie, lata młodzieńcze i pierwsze życiowe wybory  /17

Rozdział II. Początki kariery dyplomatycznej. W służbie elektora Jerzego Wilhelma. Lata 1631–1640 /36

Rozdział III. Zaufany współpracownik młodego elektora Fryderyka Wilhelma. Stabilizacja życiowa i awans na elektorskiego ministra. Lata 1640–1653 /74

Rozdział IV. Działalność dyplomatyczna Hoverbecka w dobie przygotowań wojennych króla Karola X Gustawa do agresji na państwo polsko--litewskie i potopu szwedzkiego. Lata 1654–1660 /130

Rozdział V. Sprawa Elbląga i obrona suwerenności Hohenzollernów brandenburskich w Księstwie Pruskim. Lata 1660–1663 /202

Rozdział VI. Słabnący przeciwnik. Od hołdu tanów pruskich do abdykacji Jana Kazimierza. Sprawa następstwa tronu polskiego, zaburzeń wewnętrznych w Polsce i zaboru Drahimia. Lata 1663–1668 /266

Rozdział VII. Niespodzianka elekcyjna 1669 roku. Nieudana próba zastąpienia Hoverbecka przedstawicielem młodszego pokolenia. Powrót do dawnych obowiązków i elekcja Jana Sobieskiego. Lata 1668–1674  /341

Rozdział VIII. Walka z planami dynastycznymi i rewindykacyjnymi Jana III w okresie ścisłej współpracy elektora Fryderyka Wilhelma z cesarzem i udziału Brandenburgii-Prus w wojnie z Francją. Lata 1674–1679  /421

Rozdział IX. Ostatnie zadanie. Sprawa małżeństwa Ludwiki Karoliny Radziwiłłówny z synem elektora brandenburskiego. Schyłek życia, choroba i śmierć. Lata 1679–1682 /514

Rozdział X. Najbliższa rodzina i sprawy majątkowe /562

Zakończenie /584
Summary /591
Wykaz skrótów /594
Wykaz źródeł i literatury  /596
A. Źródła rękopiśmienne /596
B. Źródła drukowane  /598
C. Opracowania /601
D. Netografia /613
Indeks osób /614
Spis ilustracji /642