Jak sobie na wsi radzić w nagłych wypadkach choroby przed przybyciem doktora i jak się obchodzić z chorymi

Autor: Władysław  Wroński

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 272

Okładka: twarda

Format: 14,5 cm x 20,5 cm

REPRINYT z 1908 r.

Temu przez nieostrożność ręka dostała się między tryby młocarni, która pogruchotała mu kości, albo podczas żniw została skaleczona sierpem i krew z niej upływa; ten przez pomyłkę wypił zamiast wódki kieliszek esencyi octowej i wije się z boleści; tam znów dzieci, ślizgając się, wpadły pod lód; tego ukąsił wściekły pies lub żmija...

Dopieroż w takim wypadku lament i płacz dokoła. Każdy chciałby ratować i pomagać w nieszczęściu, ale zazwyczaj w pobliżu nie ma nikogo, kto by mógł w pierwszej chwili dobrze doradzić lub pomóc. 

Tymi słowami dr Władysław Wroński zachęcał w 1908 r. czytelników do zapoznania się z tą książką.

W czasach, gdy ludzie mieszkający na wsi, pracujący w rolnictwie nie mogli wezwać na pomoc karetki pogotowia ratunkowego, felczera czy lekarza taka publikacja stanowiła podstawowy elementarz postępowania przy różnego rodzaju zdarzeń (tłumaczono w niej, jak opatrywać rany, co czynić przy złamaniach, zwichnięciach), a także gdy dochodziło do zatrucia, pogryzienia, czy podczas choroby. A co zrobić, gdy pojawiło się ryzyko poronienia lub ataku choroby św. Walentego (padaczki)? Jak wielu osobom treści zawarte w tej niezwykłej książce uratowały zdrowie czy życie?

W tym wyjątkowym poradniku dr Wroński opisuje, co powinna zawierać „dyżurna apteczka” w gospodarstwie, jak radzić sobie w czasie choroby, co robić, gdy dochodzi do różnych wypadków. Ostrzega także przed „babami”, znachorkami i przekonuje czytelnika, by ten uwierzył w moc medycyny.

(opis wydawcy)

SPIS RZECZY:

Dla czego tę książkę napisałem /1

I. Strzeżonego Pan Bóg strzeże /7

II. Jak sobie poczynać w chwili nagłego wypadku /11

III. Jak należy przenosić i przewozić ranionych i chorych/14

IV. Jak to bywa na wsi, gdy kto zachoruje, a jak być powinno /22

V. Jak się trzeba obchodzić z chorym /26
1. Chory człowiek potrzebuje spokoju /26
2. Łóżko chorego./26

VI. Jak zachować czystość dokoła chorego /28
1. Izba chorego /29
2. Porządek w izbie chorego /30
3. Przewietrzanie izby /31
4. Czystość dokoła chaty /32
5. Czystośé chorego /33
6. Bielizna i pościel chorego /36

VII. Jak należy postępować z chorym /38
1. Nie martwić chorego, a pocieszać trzeba /8
2. Czy można chorego zostawić samym w izbie /39
3. Jak chory powinien leżeć w lóżku /40
4. Inne jeszcze porządki dokoła chorego /42

VIII. Jak i czem należy żywić chorego /44
1. Jak karmić chorego /44
2. Czem należy karmić chorego /46

IX. Jak sobie radzić z chorym, który gorączkuje /50

X. Jak trzeba postępować, aby się nie zarazić od chorego /54
1. Co to są choroby zarażliwe /54
2. Jak się ustrzedz zarazy /56

XI. Czy zawsze można śmiało dawać na przeczyszczenie choremu przed przybyciem doktora /62

XII. Jak sobie radzić z chorym, który nocami sypiać nie może /65

XIII. Jak sobie radzić, gdy zachoruje ciężarna kobieta /70
1. Co czynić trzeba, gdy kobiecie grozi poronienie 70
2. Co trzeba uczynić przed spodziewanym porodem /71
3. Jak się trzeba zachowywać podczas porodu /72
4. Jak trzeba postępować, gdy nie odchodzi łożysko /74
5. Jak trzeba postępować z położnicą /76
6. Jak należy postępować z noworodkiem /78

XIV. Jak sobie radzić, gdy zachoruje małe dziecko /81
1. Choroby dzieci przy ząbkowaniu /83
2. Robaki u dzieci /84
3. O przełamaniu się i utrąceniu dziecka /85
4. Leczenie biegunki u dzieci /86
5. O krupie i dyftyrycie /86
6. Choroby oczów /88
7. Czy trzeba w chorobie kąpać dziecko /89

XV. Jak ratować zemdlonych /89
1. Ratowanie zemdlonego /90

XVI. Jak ratować w razie uderzenia krwi na mózg (przy apopleksji) /91
1. Jak moźna poznać uderzenie krwi na mózg) /91
2. Ratowanie w razie uderzenia krwi na mózg /92

XVII. Jak ratować w razie napadu wielkiej choroby (Choroby Sw. Walentego) /93
Pomoc w razie napadu wielkiej choroby /93

XVIII. Jak sobie radzić, gdy kto na wsi dostał pomieszania zmysłów (zwarjował) 94
1. Jak u nas na wsi obchodzą się z warjatem /94
2. Jak trzeba postępować z warjatem /96

XIX Jak sobie radzić w krwotoku /101
1. O krwotokach i o obiegu krwi w ciele ludzkiem /101
2. Jakie bywają krwotoki /107
3. Tamowanie krwotoków z naczyń włoskowatych /108
4. Tamowanie krwotoków żylnych /111
5. Tamowanie krwotoków tętniczych /112
6. Tamowanie krwotoków z wewnętrznych części ciała /123

XX. O ranach /128
1. Od czego się rany jątrzą i dlaczego mała ranka czasem śmierć sprowadzić może /128
2. Jak postępować trzeba, aby uniknąć zakażenia i ranę dobrze zagoić? /132
3. Co trzeba jeszcze wiedzieć o ranach /140
a) Rany głowy /140
b) Rany twarzy /141
c) Rany ucha /142
d) Rany oka /143
e) Rany języka /143
f) Rany szyi /144
g) Rany klatki piersiowej /145
h) Rany brzucha /145

XXI. O ranach od ukąszenia zwierząt wściekłych lub jаdowitych /146
1. O wściekliźnie /146
2. Ratowanie ukąszonego przez wściekłe zwierzę /148
3. Ukąszenie żmii /149
4. Ukąszenie przez osy i pszczoły /150

XXII. O oparzeniach /151

XХIII. O stluczeniach /155

XXIV. O złamaniach kości i zwichnięciach /160
1. Jak rozpoznać złamanie kości /160
2. Jak rozpoznać zwicnnięcie /161
3. Pomoc przy złamaniach kości /162
4. Pomoc przy zwichnięciach i uszkodzeniach stawów /166

XXV. O ratowaniu tonących i topielców i o pływaniu /170
1. Ratowanie tonacych /172
2. Załamanie się na lodzie /173
3. Ratowanie topielców /174
4. Sztuczny oddech /176

XXVI. O ratowaniu zmarzniętych i o odmrożeniach /182
1. Ratowanie zmarzniętych /182
2. Odmrożenie /185

XXVII. Jak ratować zaczadzonych lub uduszonych przez szkodliwe gazy /185
1. Zaczadzenie /185
2. Uduszeniə przez inne szkodliwe gazy /187
3. Ratowanie zaczadzonych i uduszonych gazami /187

XXVII. Jak ratować powieszonych lub uduszonych /192

XXIX. Jak ratować rażonych od pioruna? /194
1. Jak się zabezpieczyć od uderzenia pioruna /194
2. Ratowanie rażonego od pioruna /195

XXX. O porażeniu słonecznem /196
Ratowanie porażonego od słońca /197

XXXI. Jak ratować udławionych /198

XXХII. Jak należy postępować, jeżeli kto zaprószy sobie oko, lub gdy dziecko wpakuje sobie do ucha lub nosa groch albo inny przedmiot /200

XXXIII. Jak ratować pijanych /2021. Spirytus-to trucizna /202
2. Ratowanie pijanych /202

XXXIV. Jak ratować otrutych /204
1. Otrucia na wsi /204
2. Kiedy można przypuszczać otrucie /206
3. Jak ratować otrutych /206
4. Otrucie żrącymi kwasami /208
5. Otrucie kwasem karbolowym /209
6. Otrucie lugiem /210
7. Otrucie jodyną /210
8. Otrucie jadowitemi grzybami /211
9. Otrucie innemi roslinami jadowitemi /212
10. Otrucie zgniłą kiełbasą, zepsutem mięsem, gnijącemi rybami lub gnijącym serem /212
11. Otrucie zapałkami (fosforem) /214
12. Otrucie arszenikiem /214
13. Otrucie miedzią /215
14. Otrucie ołowiem /216

XXXV. Jak należy postępować z chorym, który przebył już chorobę i powraca do zdrowia /217

XXXVI. Jak trzeba postępować z chorym, który umiera /219

XXXVII. Kiedy się doktora radzić należy, a kiedy chorego trzeba odwieść do szpitala /223
1. O doktorach /223
2. O szpitalu /229

XXXVIII. Jak należy wypełniać przepisy doktora /230
1. O lekarstwach /231
Płynne lekarstwa /233
Krople /233
Proszki /234
Pigułki /234
Pastylki /235
Ziółka /235
Wdychania /235
Płukania /236
Pędzlowanie /236
Krople do oka /237
Okłady na oko /237
Krople do ucha /238
Lewatywa /238
Czopki /239
Szprycowanie maciczne /240
Maści /240
Wcierania /241
Gorczycznik /241
Wezykatorya / 242
Zimny okład /243
Pęcherz z lodem /244
Zimny rozgrzewający okład /245
Suchy ciepły okład /246
Kataplazmy /246
Wilgotny gorący okład /247
Kapiele /247
Kąpiel nożna /250
Oblewanie /250

Zakończenie /251