Autor: Tomasz Świerczyński
Rok wydania: 2025
Liczba stron: 482
Okładka: miękka
Format: 17,0 cm x 24,0 cm
[...] Celem przedstawianej pracy jest uzupełnienie dotychczasowej wiedzy dotyczącej funkcjonowania służb bezpieczeństwa wewnętrznego na Ziemi Wileńskiej w początkowym okresie tworzenia państwa polskiego, po zakończeniu I wojny światowej. Natomiast problemy badawcze ujęto w pytaniach: Jakie przyjęto koncepcje organizacyjne związane z budową nowych struktur odpowiedzialnych za bezpieczeństwo? Jakie napotykano przeszkody oraz czy stosowano jakiekolwiek rozwiązania celem zapewnienia ich optymalnego funkcjonowania? Pytania ogólne znajdują rozwinięcie w treści szczegółowych zagadnień dotyczących formacji policyjnych oraz innych służb bezpieczeństwa Ziemi Wileńskiej od momentu ich powstania, poprzez czas rozwoju i funkcjonowania zarówno na bazie przepisów prawnych stosowanych na obszarze byłego zaboru rosyjskiego, jak i sytuując je w różnych realiach politycznych.
(ze Wstępu)
Spis treści:
Wykaz skrótów /7
Wstęp /9
Rozdział 1. Instytucje odpowiedzialne za bezpieczeństwo wewnętrzne Ziemi Wileńskiej w latach 1915-1920 /29
1.1. MIlicja Miejska (Straż Obywatelska) miasta Wilna /29
1.2. Kształtowanie się administracji państwowej Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich /36
1.3. Jednostka policji w Wilnie /42
1.4. Organy bezpieczeństwa w powiatach Wileńszczyzny /51
1. 5. Policja rządowa Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich /62
1.5.1. Reorganizacja jednostek policji /62
1.5.2. Umundurowanie i uzbrojenie Policji Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich /70
1.5.3. Służba Policji Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich /74
Rozdział 2. Policja Ziemi Wileńskiej w latach 1920-1926 /82
2.1. Od Wydziału Bezpieczeństwa Tymczasowej Komisji Rządzącej Litwy Środkowej do Komendy Policji Państwowej XVI Okręgu Wileńskiego /82
2.2. Komenda Miejska Policji w Wilnie /99
2.3. Policja Państwowa w powiatach Ziemi Wileńskiej /115
2.4. Policja kryminalna na Wileńszczyźnie /139
2.5. Umundurowanie, uzbrojenie i wyposażenie Policji Państwowej XVI Okręgu Wileńskiego /149
2.6. Walka z przestępczością na terenie Ziemi Wileńskiej /158
Rozdział 3. Policja Polityczna na Ziemi Wileńskiej w latach 1919-1926 /188
3.1. Kształtowanie się organów Policji Politycznej na terenie Rzeczpospolitej Polskiej po I wojnie światowej (do roku 1923) /188
3.2. Organizacja, struktury i kadry Policji Politycznej na Ziemi Wileńskiej /196
3.2.1. Sekcja Defensywy Żandarmerii Polowej Naczelnego Dowództwa Wojsk Litwy Środkowej /196
3.2.2. Urząd Policji Politycznej i Dział 5f Policji Litwy Środkowej /201
3.2.3. Policja Polityczna - działalność w ramach XVI Okręgu Policji Państwowej /211
3.3. Metody i kierunki działania Policji Politycznej /234
3.3.1. Stosowane metody operacyjne /234
3.3.2. Obszary zainteresowań Policji Politycznej i stosowane metody śledcze /247
Rozdział 4. Formacje bezpieczeństwa w ochronie granicy i pasa neutralnego /247
4.1. Ogólna charakterystyak pasa neutralnego i sytuacji na jego terenie w latach 1920-1923 /270
4.2. Związek Bezpieczeństwa Kraju i Milicja Ludowa Pasa Neutralnego /283
4.2.1. Organizacja, struktury i zadania jednostek /283
4.2.2. Działalność Związku Bezpieczeństwa Kraju i Milicji Ludowej Pasa Neutralnego /300
4.3. Dział Kontroli Ruchu Kordonowego przy Komendzie Głównej Policji Litwy Środkowej /318
4.3.1. Powstanie i początki działalności Działu Kontroli Ruchu Kordonowego /318
4.3.2. Organizacja Działu Kontroli Ruchu Kordonowego, zasady i zakres działania /324
4.3.3. Funkcjonowanie Działu Kontroli Ruchu Kordonowego /335
4.4. Formacje graniczne /351
4.5. Policja Graniczna /358
4.5.1. Oddziały Policji Granicznej na terenie woj. wileńskiego /358
4.5.2. Wyszkolenie i wyposażenie Policji Granicznej woj. wileńskiego oraz organizacja jej zaplecza kwaterunkowego /372
4.5.3. Sposób pełnienia służby /381
Zakończenie /394
Aneksy /399
Bibliografia /436
Indeks nazwisk /450
Spis tabel /478
Spis zdjęć /480
Spis aneksów /482
..