Ich książęce wysokości. Fundament Górnego Śląska

Autor: Jerzy Ciurlok

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 260

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Format: 15,0 cm x 23,5 cm 

Książka poświęcona władcom ziem, które od XVI wieku noszą nazwę Górny Śląsk - przede wszystkim dynastii piastowskiej, w mniejszym stopniu dynastii Przemyślidów Śląskich i biskupów wrocławskich, którzy byli jednocześnie książętami nyskimi.

Autor przedstawia dzieje Śląska poprzez życie jego władców, rozpoczynając od powrotu synów Władysława Wygnańca na Śląsk – co było początkiem tworzenia się autonomicznego bytu quasi-państwowego, w którym pojawić się miał sejm, system prawny i inne narzędzia charakterystyczne dla funkcjonowania państw i niezależnych prowincji. Moment końcowy opowieści stanowi czas wymierania poszczególnych rodów książęcych, przy czym chodzi wyłącznie o rody książęce, mające swój początek w feudalnym systemie władzy. Nie ma tutaj miejsca dla rodów możnowładców, magnatów noszących tytuły książęce. Zatem nie ma również mowy o książętach pszczyńskich, którzy w XIX wieku wystarali się o ten tytuł i zmienili pszczyńskie wolne państwo stanowe w Księstwo Pszczyńskie. Nie pojawiają się też z tego samego powodu książęta raciborscy z rodu Hohenlohe-Schillings i inni możnowładcy śląscy.

Rody książęce, których dzieje wypełniają tę książkę, stanowiły ważną częścią współczesnej im Europy. Odcisnęły swój ślad nie tylko na śląskiej historii, lecz także na dziejach innych regionów i europejskich królestw. Poprzez zawierane małżeństwa powiązane one były ze wszystkimi europejskimi domami panującymi od Anglii po Ruś, a także z rodami książęcymi, elektorskimi oraz rodzinami ważnych możnowładców. Ich przedstawiciele byli ważnymi uczestnikami historycznych wydarzeń na bitewnych polach i w królewskich komnatach. Sprawowali ważne funkcje urzędowe w stolicach królestw i cesarstwa: w Pradze, Budzie, Krakowie i Wiedniu. Wpływali na dzieje europejskich państw i panujących rodzin. Ze Śląska uczynili kraj nowoczesny, praworządny, bogaty, który był ważną częścią cesarstwa i Europy.

 ***

"Książka ta powstała z mojej ogromnej miłości do śląskiej ziemi i jej historii. Powstała z chęci przybliżenia pewnej części dziejów Śląska, bowiem ich znajomość dana jest nielicznym. Na ogół o Śląsku, jeśli się w ogóle pisało, to zawsze z jakiegoś nieśląskiego punktu widzenia. […] Moje widzenie Śląska i jego przeszłości wynika z faktu, że jestem Ślązakiem i z tego punktu widzenia patrzę na naszą przeszłość, teraźniejszość i przyszłość. I nie obchodzi mnie, czy to moje spojrzenie jest komuś w smak lub nie. I czy współgra z innymi niż śląskie interesami, tak, jak ja je widzę i rozumiem, czy jest z nimi w konflikcie".