Historia polskiego filmu dokumentalnego (1945 - 2014)

Redakcja naukowa: Małgorzata Hendrykowska

Rok wydania: 2018

Liczba stron: 774

Okładka: twarda

Format: 17,0 cm x 24,0 cm

Tom zbiorowy pod red. Małgorzaty Hendrykowskiej obejmuje lata 1945–2014. Autorami opracowań są: Marek Hendrykowski, Andrzej Szpulak, Wojciech Otto, Mikołaj Jazdon oraz Piotr Pławuszewski, Jadwiga Hučková, Mirosław Przylipiak, Katarzyna Mąka-Malatyńska, Krzysztof Kozłowski, Justyna Czaja i Anna Śliwińska. Historia powojennego polskiego filmu dokumentalnego przedstawiona jest z podziałem na dekady, których granice często pokrywały się z istotnymi przemianami politycznymi i społecznymi. Autorzy bardzo przekonująco pokazują też ewolucję języka dokumentu. W jaki sposób wpłynęła na ten przekaz telewizja, jakie były konsekwencje łączenia dokumentu z inscenizacją, fabułą, wreszcie – jak na dokument wpłynęła „rewolucja cyfrowa”.

(opis wydawcy)

Spis treści:

Wstęp (Małgorzata Hendrykowska)  /9

Marek Hendrykowski - Dokument po wojnie. Lata 1945-1955 /15

Wprowadzenie /15

Uwagi ogólne /24

Czasy i ludzie /36

• Jerzy Bossak /36
• Stanisław Rodowicz /38
• Tadeusz Makarczyński /39
• Wojciech Jerzy Has /42
• Andrzej Munk /44
• Jarosław Brzozowski /49
• Natalia Brzozowska /52

Konfigruracja gatunków /55

Kino służące złej sprawie /59

Lata powojenne 1944-1948 /62

Polski dokument filmowy doby socrealizmu /66

Początki Odwilży 1954-1955 /73

Filmy dokumentalne lat 1945-1955. Wybór /77

Bibliografia /83

• Polish documentary films 1944-1955/ Summary /84

Andrzej Szpulak - Czas przeobrażeń 1956-1960 /87

Wprowadzenie /97

"Czarna seria" polskiego dokumentu /91

Dokument poza serią /123

• Socjologiczna obserwacja /123
• Felieton i satyra /131
• Dokument ze znamionami poetyckości /135
• Dokument oświatowy /145

Bibliografia /147

The time od change 1956-1960. Summary /148

Wojciech Otto - Obserwacje życia i peregrynacje historii /149

Wprowadzenie /149

Kino i "szkoła Karabasza" /152

Tradycje i transformacje /169

• Na placu budowy /169
• Wsie, miasta, miasteczka /172
• W tonie interwencji /178
• Sport, ekologia, turystyka /184

Powtórka z historii /187

• Nobilitacja tematu /187
• Obrazy faszyzmu /190
• Barwy walki /196
• Zgubne idee /202
• Próby syntezy /205

Dokument oświatowy /210

Bibliografia /220

Observations about life and peregrynations of history. Summary /224

Mikołaj Jazdon, Piotr Pławuszewski - Polski film dokumentalny lat siedemdziesiątych. Nic o nas bez nas /227

Na przełomie dekad /227

• Krzywe zwierciadło a la Marek Piwowski /235
• Grzegorz Królikiewicz - spojrzenie "na wylot" /243

"Nowa zmiana" - dokumentaliści `71 /249

• Ludzie na rozdrożach - portrety zbiorowe /256
• Arcydzieło kina "nowej zmiany" - Szkoła podstawowa Tomasza Zygadły /262
• W poszukiwaniu nowego stylu /265
• Krzysztofa Kieślowskiego świat przedstawiony PRL /272

Życiorysy na miarę epoki realnego socjalizmu /278

• Kino Karabasza /279
• Prowincja sportretowana /281
• Listy gończe /285
• Listy pochwalne /288
• Listy z przeszłości /291
• Marcel Łoziński - świat "widziany z dołu" /296
• Wojciech Wiszniewski - mistrz dokumentu kreacyjnego /310
• Barański, Dziworski, Koterski i Szulkin - o dokumencie kreacyjnym ciąg dalszy /322
• Dokument oświatowy /342

Zakończenie /354

Bibliografia (wybór) /356

Documentaties of the 1970s: Nothning aout us without us. Summary /359

Jadwiga Kuckova - Opowieści naocznego świadka. Kino pomiędzy wiosnami Solidarności /361

W stronę communio /361

"O tych dniach pełnych nadziei" /370

Pierwsze sto dni i dni następne /378

• "Część Radosna" chłopskiego losu /381
• Dokument przed grudniem 1981 /385
• Początki kina niezależnego - 1981 /388

Po pierwszym szoku /392

• Ścieżka oficjalna /392
• Rzeka (jeszcze) podziemna /395
• Świadectwo czasu /397
• Polska według młodych /400
• "... muzyka, poza nią nie mamy właściwie nic" /405

W stronę groteski - bohater negatywny /406

• Człowiek przyszłości /411
• Bohater pozytywy - wariant ofiary systemu /412
• "Bohater metaforyczny" /413
  
• Wizjonerzy /414

Ucieczka (?) w świat sztuki - WFO w Łodzi 416

Rok 1984 /420

Dokument w obronie wartosci /432

Klasycy /437

"Czarna farba bez kroplomierza" /441

Dokument telewizyjny  drugiej połoie lat osiemdziesiątych /446

Druga wiosna Solidarności /451

"Białe plamy...i co dalej?" /460

Alternatywa? Jaka? /462

Bibliografia /465

Tales of an eyewitness: Cinema between "Solidarity" springs. Summary /468

Mirosław Przylipiak - Dokument polski lat dziewięćdziesiątych /471

Wstęp /471

Historia /475

• Historia PRL /475
• Stosunki z ZSRR /486
• Druga woja światoa /489
• Historia bliższa i dawniejsza /500
• Dokumenty historyczne - podsumowanie /502

Filmy współczesne /505

• Dokument polityczny /505
• Zmiana relacji ze Wschodem /520
• Społeczne skutki polityki /521
• Panoramy i syntezy /529
• Zagranica /536
• Filmy religijne /542
• Refleksja egzystencjalna /547

Nowe formy /551

• Dokument refleksywny /551
• Dokument osobisty /560
• Mock-dokument /563

Inne /566

Podsumowanie /569

• Bibliografia /569
• Polish documentaries of the 1990s. Summary .571

Katarzyna Mąka-Malatyńska, Krzysztof Kozłowski, Justyna Czaja, Anna Śliwińska - Polski film dokumentalny po roku 2000 /573

Przełom cyfrowy w polskim filmie dokumentalnym /573

• Ślady przełomu (K. Mąka-Malatyńska, K. Kozłowski) /573
• Polski wariant docu-soap (K. Mąka-Malatyńska) /590
• Dokumentalny autobiografizm (K. Mąka-Malatyńska) /599

Dokument historyczny /607

• "Historia oglądana spod spodu" (J. Czaja, K. Mąka-Malatyńska) /607
• Powstanie warszawskie (J. Czaja) /614
• Holocaust (K. Mąka-Malatyńska) /619
• PRL (J. Czaja) /624
• Poszukiwania formalne (J. Czaja) /634

Dokumentalne obrazy kraju i świata /643

• Przemiany obyczajowe (A. Śliwińska)/643
• Sprawy bieżące (A. Śliwińska) /658
• Emigracja stara i nowa (A. Śliwińska) /661
• Podróże (A. Śliwińska, K. Mąka-Malatyńska) /665
• Sąsiedzi (K. Kozłowski) /671

"Polska szkoła dokumentu"- żywa tradycja polskiego kina (K. Mąka-Malatyńska) /677

• Czym jest "polska szkoła dokumentu" /677
• Nowe filmy mistrzów /682
• Ciągłość tradycji polskiego dokumentu /684

Bibliografia (wybór) /691

Polish documentary films after 2000. Summary /698

Marek Hendrykowski - Polska Kronika Filmowa /701

• Bibliografia /723
• The Polish Film Chronicle. Sumamry /724

Indeks filmów /727

Indeks nazwisk /751