Gdy prawdę zamykano w więzieniach… Codzienność w stalinowskich zakładach karnych w Polsce (1945 - 1956)

Autor: Tadeusz Wolsza

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 302

Okładka: miękka

Format: 16,0 cm x 23,0 cm

Książka Gdy prawdę zamykano w więzieniach… Codzienność w stalinowskich zakładach karnych w Polsce (1945–1956) jest kontynuacją monografii Więzienia stalinowskie w Polsce. System, codzienność, represje, która ujrzała światło dzienne w 2013 r. Nowe wątki dotyczą m.in. represji, którym poddawano więźniów politycznych, z uwzględnieniem haniebnych zbrodni popełnionych przez oprawców z Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego (m.in. „Hiszpanów” i „Francuzów”). Interesujące są również opisy relacji pomiędzy więźniami politycznymi i pospolitymi oraz żołnierzami pierwszej i drugiej konspiracji z niemieckimi zbrodniarzami wojennymi i Ukraińcami z UPA. Czytelnik odnajdzie w książce rozbudowane informacje na temat postaw księży katolickich, którzy nie tylko wypełniali potajemnie posługi religijne, ale i podtrzymywali na duchu skazanych na najwyższy wymiar kary lub długoletnie więzienie. Zaskoczenie mogą stanowić również te fragmenty pracy, które traktują o „więziennym uniwersytecie” zorganizowanym przez uwięzionych wykładowców uczelni wyższych, oficerów Wojska Polskiego i Polskich Sił Zbrojnych oraz duchowieństwo. Niecodziennym wydarzeniem w dziejach powojennych zakładów karnych okazała się śmierć Józefa Stalina w 1953 r. Jak pokazała memuarystyka, była to cezura w zakresie odbywania kary. Sprawa dotyczyła ograniczeń w stosowaniu tortur fizycznych i psychicznych wobec więźniów politycznych.

(opis wydawcy)

Spis treści: 

Wstęp /7

1. System więziennictwa w Polsce 1944-1958 z uzględnieniem placówek przeznaczonych dla tzw. młodocianych skazanych za przestępstwa antypaństwowe (skala zjawiska, geografia i liczebność) /11

2. W najlepszym wypadku kilkanaście lat w więzieniu, w najgorszym strzał katyński w tył głowy. Niezłomni w więzieniach stalinowskich (1944-1956) /31

3. "Francuzi", "Hiszpanie" oraz pozostali strażnicy z zakładów karnych wobec więźniów politycznych w latach 1945-1956 /61

4. Wspólna cela. Polacy, Niemcy i Ukraińcy w więzieniach komunistycznych w latach 1945-1956 /85

5. Choroby i ich leczenie w stalinowskich więzieniach i obozach w Polsce w latach 1944-1956 /117

6. Niespełnione marzenia o prawdziwych świętach. Więzienna Wigilia, Boże Narodzenie i Wielkanoc (lata 1945-1956) /151

7. Więzienne katusze? Czas wolny w zakładach karnych (1945-1956)  /178

8. Czy śmierć Józefa Stalina stanowiła cezurę w dziejach więziennictwa powojennego w Polsce /228

9. Kulisy nieudanej ucieczki z więzienia w Sieradzu w grudniu 1955 roku i jej konsekwencje /251

Zakończenie /272

Bibliografia /277

Indeks nazwisk /291