Galia Przedalpejska. Studia nad rzymską obecnością w północnej Italii w III - IV w. p.n.e.

Autor: Maciej Piegdoń

Rok wydania: 2009

Liczba stron: 304

Okładka: twarda

Format: 15,0 cm x 23,0 cm

Uwaga! Nieznaczne zarysowania okładki, wgniecione narożniki

Galia Przedalpejska - kraina zamieszkana głównie przez plemiona celtyckie, przez długi czas była dla Rzymian regionem buforowym, istotnym dla obrony ich państwa. W wyniku długiego procesu, trwającego od III do I wieku p.n.e., ten niezależny politycznie, obcy etnicznie i kulturowo region został przekształcony w rzymską prowincję, a później w część administracyjną Italii.

Książka jest próbą przedstawienia dziejów północnej części starożytnej Italii na tle polityki prowadzonej przez rzymską republikę. 

(opis wydawcy)

Spis treści:

Wstęp /9

Część I  /15

Rozdział I. Geneza nazwy, zmiany granic i warunki naturalne regionu /17

Wprowadzenie. Geneza nazwy Galia Przedalpejska (Gallia Cisalpina) i jej transformacja /17

Granice i ich zmianyw latach 225-42  /21

Warunki naturalne w Cisalpinie /31

Rozdział II. Ludność Cisalpiny przed podbojem rzymskim /37

Różne ujęcia ewolucji osadnictwa na terenie północnej Italii /37

Etniczny, kulturowy i językowy obraz społeczności Italii północnej przed podbojem rzymskim /43

Część II  /77

Rozdział III. Podbój Galii Przedalpejskiej i Ligurii przez Rzym w III i II w. p.n.e. /79

Pierwsze kontakty Rzymu z plemionami celtyckimi. Metus gallicus /79

Konflikty republiki z plemionami celtyckimi i liguryjskimi pod koniec III w. i pierwsza faza podboju Galii Przedalpejskiej przez Rzym /81

Rzymska "rekonkwista" Galii Cisalpińskiej i ostateczny podbój plemion celtyckich i liguryjskich /92

Venetorum angulus /99

Rozdział IV. Galia Przedalpejska w polityce republiki rzymskiej w II-I w. /101

Konflikty zbrojne republiki z niezależnymi plemionami w północnej Italii /102

Galia Przedalpejska wobec wydarzeń politycznych w Rzymie w latach 133-42 /104

Część III /123

Rozdział V. Procesy osadnicze na terenie Cisalpiny w III-I w. Kolonizacja, adsignationes viritanae i ich następstwa dla sytuacji demograficznej w płn. Italii /125

Metody zagospodarowania ziem podbitych przez Rzym /125

Pierwsze rzymskie zdobycze terytorialne na celtyckich sąsiadach. Ager Gallicus i powstanie kolonii: rzymskich Sena Gallica i Aesis oraz latyńskiej Ariminum. Parcelacja ager Gallicus (232 r.) /129

Pierwsze kolonie na terenie Galii Cisalpińskiej. Placencja i Kremona. Walka o przetrwanie w latach 218-190 /135

Od Bononii do Akwilei. Bononia - kolonia latyńska bez pary? Mutyna i Parma - pierwsze kolonie obywatelskie nowego typu na terenie Galii Przedalpejskiej. Akwileja: ostatnia kolonia latyńska? /141

Kolonie na terenie południowej Ligurii: latyńska Luca i rzymska Luna. Adsignationes viritanae na ager Ligustinus i Gallicus w latach 70. II w. /149

Osadnictwo w drugiej połowie II w. Osady typu fora i conciliabula na terenach osadnictwa indywidualnego i wzdłuż arterii drogowych. Powstanie kolonii w Dertonie i Eporedii /156

Osadnictwo w Cisalpinie w ostatnim wieku republiki. Działalność Gn. Pompejusza Strabona. Osadnictwo w okresie dyktatury L. Korneliusza Sulli. G. Juliusz Cezar i jego następcy a procesy osadnicze w Cisalpinie /165

Kilka uwag o sytuacji demograficznej w północnej Italii w okresie III-I .  /173

Rozdział VI. Status administracyjny regionu i status prawny ludności Cisalpiny /179

Relacje republiki rzymskiej z organizmami politycznymi w północnej Italii w III i II w. /179

Rzymski system administrowania terenami północnej Italii przed panowaniem prowincji /183

Sytuacja prawna kolonii latyńskich i rzymskich oraz ich mieszkańców przed powstaniem prowincji /188

Wpływ bellum sociale na sytuację prawno-administracyjną w północnej Italii /195

Kontrowersje wokół daty powstania prowincji Gallia Cisalpina /199

Zmiany statusu prawnego ludności Galii Przedalpejskiej w okresie rządów Cezara i włączenie prowincji w struktury administracyjne Italii w latach 40. I. w. /206

Rozdział VII. Rozwój gospodarczy Cisalpiny pod panowaniem rzymskim (III-I w.) /211

Wpływ warunków naturalnych na rolnictwo i hodowlę w północnej Italii /211

Surowce i ich występowanie na terenie północnej Italii /216

Infrastruktura drogowa i szlaki wodne w północnej Italii /219

Rozdział VIII. Kilka uwag na temat procesu romanizacji w Cisalpinie i wybranych jej aspektów /229

Próba zdefiniowania procesu romanizacji i czynników ją generujących /229

Rozszerzanie się łaciny na terenie Italii północnej /231

"Interpretatio romana". Pojawienie się kultów osadników na terenie Italii północnej /234

Obecność w życiu politycznym Rzymu potomków kolonistów i autochtonów z północnej Italii /237

Summary /241

Aneks 1. Wybrane osady w Cisalpinie i ich przynależność do rzymskich tribus przed 89 r. i po 49 r. /243

Aneks 2. Namiestnicy rzymscy w Galii Cisalpińskiej w latach 79-42 p.n.e. /249

Aneks 3. Potomkowie autochtonów i osadników w życiu kulturalnym Rzymu w III-I w. /253

Wykaz skrótów /257

Bibliografia /259

Indeks nazw geograficznych i etnicznych /289

Indeks osób, bogów i postaci mitologicznych /299

Spis map /304