Dobra ziemskie Woroniec i ich właściciele Mirscy

Autor: Eugeniusz Korolczuk

Rok wydania: 2016

Liczba stron: 572

Okładka: miękka

Format: 17,0 cm x 24,0 cm

Trzecia, po dziejach Rogoźnicy i Rogoźniczki, monografia Eugeniusza Korolczuka wpisująca się w cykl historii małych ojczyzn. Autor przedstawia historię Worońca, należącego przez dziesięciolecia do gminy Swory w powiecie konstantynowskim, a następnie bialskim. Omawiany obszar położony jest w otoczeniu rzek: Krzny, Złotej Krzywuli, Leniwki, Liwca i Klukówki, na urokliwej nizinie, z polami uprawnymi i łąkami oraz kompleksem leśnym dawnej Puszczy Bialskiej. Tu ukształtował się folwark Woroniec z Franopolem, wchodzący w skład hrabstwa bialskiego. Do tego folwarku należały folwarczki: Krzymowskie, Rogoźnica Mała i Sycyna. Autor wydobywa dokumenty ukazujące okresy kształtowania się tych folwarków, a także nowych wsi: Pojelce, Pólko i Zabłocie, powstałych i kształtujących się na początku lat 30. XX w.

(opis wydawcy)

Spis treści:

Wstęp /7

Rozdział I. Ogólna charakterystyka środowiska naturalnego Worońca i okolic /12

Położenie i obszar  /12

Budowa geologiczna i rzeźba terenu /13

Gleby /15

Klimat /19

Wody /20

Szata roślinna /22

Świat zwierzęcy /26

Ochrona środowiska naturalnego /28 

Rozdział II. Etymologia nazw występujących w dobrach woronieckich hrabstwa bialskiego. Nazwy geograficzne /37

Rozdział III. Osadnictwo i rys historyczny miejscowości należących do dóbr Woroniec w okresie od XVI do XX wieku /61

Osadnictwo /61

Krzymowskie /71

Rogoźniczka /89

Swory /94

Sycyna /107

Woroniec /115

Powstanie wsi Pojelce, Pólko i Zabłocie /127

Rozdział IV. Przynależność terytorialna Worońca od XVI wieku /129

Rozdział V. Ludność i stosunki wyznaniowe /168

Ludność w gminie Swory od XVIII do XX wieku /168

Stosunki wyznaniowe /177

Rozdział VI. Zmiany własnościowe dóbr woronieckich od Nasuty do Radziwiłłów i Wittgensteinów /191

Zmiany własnościowe /191

Opisy folwarku Woroniec z XVIII wieku /193

Opis folwarku Sycyna z 1740 roku /196

Rozdział VII. Dobra ziemskie Woroniec i ich właściciele Mirscy (1836–1944). Obraz gospodarstwa /214

Przodkowie rodu Mirskich /214

Tomasz Światopełk-Mirski, syn Tadeusza /215

Stan gospodarczy folwarku Woroniec w XVII, XVIII i na początku XIX wieku /217

Kazimierz Kalikst Ignacy Florian Światopełk-Mirski /218

Czesław Światopełk-Mirski /225

Kazimierz Światopełk-Mirski /228

Działalność społeczno-gospodarcza Kazimierza Światopełk-Mirskiego /233

Losy rodziny Mirskich podczas II wojny światowej /240

Wspomnienia mieszkańców o rodzinie Mirskich /243

Rozdział VIII. W walce o niepodległość /247

Czasy powstań narodowych i wojen do 1920 roku /247

Okres drugiej wojny światowej /255

Rozdział IX. Przemiany społeczno-gospodarcze na przełomie XX i XXI wieku /286

Przemiany społeczno-gospodarcze /286

Instytucje finansowe /302

OSP w Sworach i Sycynie /305

Rozdział X. Szkolnictwo, kultura i zdrowie /311

Szkolnictwo podstawowe XIX/XX w. /311

Szkolnictwo powszechne w gminie Swory /313

Po 1944 roku /318

Likwidacja analfabetyzmu /326

Szkolnictwo 1965–2015 /330

Zajęcia pozalekcyjne /335

Sport szkolny /338

Szkoła Rolnicza w Sworach /340

Publiczne Gimnazjum w Sworach /340

Sport szkolny /352

Kultura /354

GOK Klub Kultury w Worońcu /357

GOK Klub Kultury w Sworach /360

Biblioteka – Filia w Sworach /379

Zdrowie /382

Początki opieki zdrowotnej /382

Służba zdrowia 1944–2015 /385

Zakończenie /388

Aneksy /393

Mapy, plany i szkice /475

Fotografie /501

Bibliografia /519

Indeks osób /533

Indeks nazw geograficznych/553

Spis map, planów, szkiców i fotografii /561

Spis tabel /570