Carrhae 53 p.n.e. Historyczne bitwy

Autor: Paweł Rochala

Rok wydania: 2026

Liczba stron: 326

Okładka: miękka

Format: 12,5 cm x 19,5 cm

Seria: Historyczne Bitwy

W 54 roku p.n.e. Marek Licyniusz Krassus, jeden z najpotężniejszych ludzi w Rzymie, członek tzw. pierwszego triumwiratu (wespół z Gnejuszem Pompejuszem i Juliuszem Cezarem), który trząsł życiem politycznym Republiki, wyjechał jako namiestnik do Syrii, od niedawna rzymskiej prowincji. Pragnął sięgnąć po bogactwa Wschodu, a przy okazji poskromić zapędy władców partyjskich, którzy władali imperium rozciągającym się od Azji Mniejszej i Mezopotamii aż po obszary Dzisiejszego Afganistanu i Azji Środkowej.

W 53 roku p.n.e., mając pod rozkazami siedem legionów i silną jazdę ruszył na Partów. Liczył, że jego sojusznik, król Armenii Artabazes II, odciągnie uwagę partyjskiego króla królów Orodesa II, a on zada wrogom decydujący cios. Po przejściu przez Eufrat kontynuował marsz na wschód, gdy niedaleko miasta Carrhae niespodziewanie natknął się na partyjską konnicę pod wodzą Sureny. Rozgorzała bitwa, w której Partowie, mimo że znacznie mniej liczni, okazali się bardzo groźnym przeciwnikiem. Konni łucznicy raz po raz zasypywali gradem strzał rzymskie szyki, a ciężkozbrojni katafrakci usiłowali je rozerwać. Kontratakujące oddziały pod wodzą Krassusowego syna Publiusza zostały wciągnięte w zasadzkę i wybite. Bitwa zakończyła się ciężką klęską Rzymian. Tysiące żołnierzy zginęło lub dostało się do niewoli, a sam Krassus poniósł śmierć podczas odwrotu, gdy próbował negocjować z Partami. Tragiczne wieści z Syrii wywołały szok w Rzymie, który rychło pogrążył się w wojnie domowej. Dopiero ponad trzy dekady później Oktawian August odzyskał legionowe orły utracone przez Krassusa.

Te wydarzenia bardzo ciekawie przedstawia Paweł Rochala. 

(opis wydawcy)

Spis treści:

Wstęp /6

Rozdział I. Trzech ważnych Rzymian /12

O jakie urzędy tak walczono i dlaczego /16

Rzymianin nr 1: wódz Pompejusz /19

• Etap sullański /16
• Najwyższej wagi dowództwo /20
• Sprawa Syrii /22
• Upokarzający triumf /24

Rzymianin nr 2: bogacz Krassus /26

• Etap sullański /26
• Pomnażanie majątku /30
• Znaczenie polityczne /31
• Cenzura i co dalej /35

Rzymianin nr 3: populista Cezar /37

• Etap sullański /37
• Modelowy przykład skuteczności politycznej /40
• Sprzysiężenie Katyliny i wybryki Klodiusza /42
• Powrót z namiestnictwa /44

Wódz, bogacz i populista, czyli triumwirat /45

Rozruch machiny wpływów /48

Zjazd w Lukce /54

Działania Aulusa Gabiniusza w Syrii i Egipcie /58

Imperatorskie marzenia Krassusa w roku 55 /62

Rozdział II. Trzej królowie królów ze Wschodu /66

Królowie królów /68

Król królów nr 1: spryciarz Mitrydates /76

• Młody tyran pełen talentów /76
• Etap sullański. Pierwsza wojna Mitrydatesa z Rzymem /78
• Etap sullański. Druga wojna Mitrydatesa z Rzymem (lata 82-81) /81

Król królów nr 2: pechowiec Tigranes /82

• Powód trzeciej wojny Rzymu z Mitrydatesem. Testament Nikomedesa /83
• Tigranes II Wielki, jeszcze jeden król królów /85
• Jak Pompejusz z króla królów zrobił królika/87

Król królów nr 3: szczęściarz Orodes /91

• Rozbójnik Arsaces /92
• Długowieczni królowie Partów /94
• Problemy koczowników z koczownikami /96
• Walki o władzę po Mitrydatesie II /99
• Jak się korzysta z dobrej okazji /101
• Partowie nad Eufratem /102

Aulus Gabiniusz zawraca znad Eufratu i idzie do Egiptu /107

Rozdział III. Wyprawa Krassusa /111

Krassus prokonsulem Syrii w roku 54. Opanowanie przyczółku w Asyrii /112

• Wielkość armii Krassusa /112
• Marszruta /113
• Krassus w Mezopotamii /116
• Krassus imperatorem /121 
• Krassus administruje i gromadzi siły /124
• Odprawa posłów partyjskich /128

Krassus prokonsulem Syrii w roku 53 - wyprawa w nieznane /131

• Partyjskie zamiary, czyli zasada ekonomii sił /131
• Plany Rzymian, czyli w jedności siła  /136
• Znaki złowróżbnr i pozorna zmiana rzymskich planów /139
• Marsz ku zgubie /152

Rozdział IV. Wojska stron, uzbrojenie, taktyka /160

Rzymianie /161

• Armia Republiki przed reformami Gajusza Mariusza /162
• Armia Mariusza /163
• Legion w połowie I wieku przed Chr. /165
• Ubiór i uzbrojenie rzymskich żołnierzy /170
• Ekwipunek obozowy /177
• Sposób prowadzenia wojny /178

Partowie /183

Sztuka wojenna Scytów /184

Łuk scytyjski /189

Uzbrojenie ochronne /192

Partowie jako najeźdźcy /194

Łuk partyjski /197

Katafrakci /204

Strategia i taktyka Partów /210

Rozdział V. Bitwa pod Carrhae /220

Dzień pierwszy /220

• Szyk Rzymian /220
• Szyk Partów /224
• Defensywny atak Partów /228
• Ofensywna obrona Publiusza Krassusa /236
• Oblężenie ruchomej twierdzy /245

Noc pierwsza /255

• Nocne narady /255
• Klęska w ucieczce /259

Dzień drugi /261

• Rzeź porzuconych rannych /262
• Negocjacje pokojowe w stylu Scytów /263

Dzień trzeci /266

Noc trzecia i dzień czwarty /268

• Ucieczka z Carrhae i rozproszenie armii /269
• Ostatnia walka /271
• Pojmanie i śmierć Krassusa /273

Rozdział VI. Konsekwencje klęski /281

Lokalne skutki klęski pod Carrhae /281

• Wojna w Armenii zmienia się w ucztę /281
• Dynastyczne dylemay Orodesa /284
• Troski namiestnika Cycerona /287

Klęski Krassusa skutki dalekosiężne /291

• Wojna domowa /292
• Jedynowładztwo najsprytniejszego, czyli orły Augusta /294

Bibliografia /301

Indeks osób /309

Indeks geograficzny /316