Autor: Tadeusz Zieliński
Rok wydania: 2025
Liczba stron: 596
Okładka: miękka
Format: 17,0 cm x 24,0 cm
Monografia poświęcona bezzałogowym statkom powietrznym (BSP) stanowi wyjątkowe i kompleksowe opracowanie, które w sposób spójny łączy perspektywę historyczną, technologiczną, doktrynalna oraz prognostyczną. Autor prowadzi czytelnika przez całą ewolucje tej klasy systemów – od pierwszych koncepcji i prototypów, przez okres monopolizacji technologii przez nieliczne państwa, po czasy globalnej proliferacji i masowego wykorzystania BSP w konfliktach wysokiej intensywności, takich jak Górski Karabach czy wojna w Ukrainie.
Na tle innych publikacji wyróżnia ją szerokie, interdyscyplinarne ujęcie. Oprócz opisu rozwoju technologicznego czy zastosowań operacyjnych, monografia wnika w zagadnienia integracji BSP w doktrynach wojskowych NATO, analizuje ich rolę w operacja wielodomenowych, a także ukazuje ich wpływ na zmieniającą się architekturę pola walki. Szczególna wartość stanowią studia przypadków, które bazują na aktualnych doświadczeniach bojowych i zawierają wnioski istotne zarówno dla praktyków, jak i badaczy.
Publikacja nie ogranicza się jednak do diagnozy stanu obecnego, ale przestawia realistyczne scenariusze rozwoju BSP, obejmujące m.in. pełnią autonomizację, roje dronów, konwergencję domen i wyzwania w zakresie przeciwdziałania systemom BSP. Dzięki temu książka jest nie tylko źródłem wiedzy, lecz także narzędziem refleksji nad przyszłością działań zbrojnych i bezpieczeństwa międzynarodowego. To pozycja obowiązkowa dla oficerów, analityków bezpieczeństwa, decydentów politycznych i wszystkich zainteresowanych tym, jak technologia BSP kształtuje współczesną i przyszłą wojnę. Łącząc rzetelna analizę z klarowną narracją, monografia inspiruje do myślenia strategicznego i pozwala lepiej zrozumieć mechanizmy, które będą determinować przewagę na polu walki w nadchodzących dekadach.
(opis wydawcy)
Spis treści:
Wstęp /9
1. Bezzałogowe statki powietrzne - ewolucja technologiczna i operacyna /21
1.1. Ewolucja rozwoju bezzałogowych statków powietrznych w zastosowaniach wojskowych /22
Kontekst historyczny /23
Kontekst technologiczny i taktyczny /26
Etapy powietrznej dronizacji pola walki /29
Globalny rynek wojskowych bezzałogowych staktów powietrznych /40
1.2. Typologia bezzałogowych statków powietrznych w zastosowaniach wojskowych /44
Terminologia bezzałogowych statków powietrznych /45
Klasyfikacja bezzałogowych statków powietrznych /50
1.3. Zdolności i ograniczenia bezzałogowych statków powietrznych w zastosowaniach wojskowych - ujęcie technologiczno-operacyjne /67
Zdolności technologiczne /68
Zdolności operacyjne /74
Ograniczenia technologiczne /79
Ograniczenia operacyjne /85
Podsumowanie i wnioski /93
2. Wojskowe zastosowania bezzałogowych statków powietrznych - ujęcie doktrynalne /97
2.1. Zastosowania bezzałogowych statków powietrznych w domenie lądowej /98
Misje obserwacyjne (nadzór) /98
Misje rozpoznawcze /115
Misje bezpośrednioego wsparcia działań lądowych /128
2.2. Zastosowania bezzałogowych statków powietrznych w domenie morskiej /144
Misje rozpoznawczo-obserwacyjne /145
Misje wspierające komponent walki /152
Misje rozpoznawczo-obserwacyjne i wspierające komponent morski - wyzwania i ogranicznenia /163
2.3. Zastosowanie bezzałogowych statków powietrznch w domenie powietrznej /165
Zwalczanie potencjału obronnego /167
Atak /168
Mobilność powietrzna /171
Udział w misjach ISR /173
Wsparcie odzyskiwania personelu izolowanego /175
Wymagania systemowe, operacyjne, wyzwania i ograniczenia /177
Podsumowanie i wnioski /180
3. Wektory przewagi - bezzałogowe statki powietrzne w praktyce bojowej XXI wieku - studium przypadków /186
3.1. Wojna domowa w Libii (2014-2020) /187
Geneza wojny domowej w Libii /187
Przebieg działań zbrojnych /191
Zastosowanie bezzałogowych statków powietrznych /198
Wnioski z użycia bezzałogowych statków powietrznych /210
3.2. Wojna domowa w Syrii (2011-2024) /219
Geneza wojny domowej w Syrii /219
Przebieg działań zbrojnych /221
Zastosowanie bezzałogowych statków powietrznych /228
Wnioski z użycia bezzałogowych statków powietrznych /254
3.3. Druga wojna o Górski Karabach (2020) /263
Geneza drugiej wojny o Górski Karabach (wojna 44-dniowa) /263
Przebieg działań zbrojnych /268
Zastosowanie bezzałogowych statków powietrznych /274
Wnioski z użycia bezzałogowych statków powietrznych /294
3.4. Wojna rosyjsko-ukraińska (2022-) /314
Geneza wybuchy wojny rosyjsko-ukraińskiej (2022) /314
Przebieg działań zbrojnych /316
Zastosowanie bezzałogowych statków powietrznych /320
Wnioski z użycia bezzałogowych statków powietrznych /346
3.5. Konflikt izraelsko-palestyński w Strefie Gazy (2023-) /354
Geneza wybuchu konfliktu izraelsko-palestyńskiego(2023) /354
Przebieg działań zbrojnych /358
Zastosowanie bezzałogowych statków powietrznych /371
Wnioski z użycia bezzałogowych statków powietrznych /83
Podsumowanie i wnioski /391
4. W kierunku architektury pola walki jutra - trendy rozwojowe i zastosowania bezzałogowych statków powietrznych w przyszłych konfliktach zbrojnych /400
4.1. Od operatora do algorytmu - autonomizacja i sztuczna inteligencja w rozwoju bezzałogowych statków powietrznych /401
Ukraińskie i izraelskie doświadczenia z wykorzystania sztucznej inteligencji w zastosowaniach bezzałogowych statków powietrznych /401
Funcje bezzałogowych statków powietrznych wspierane przez autonomizację i sztuczną inteligencję /410
Technologiczne, doktrynalne i operacyjne implikacje wykorzystania sztucznej inteligencji w bezzałogowych statkach powietrznych /419
Wyzwania i zagrożenia związane z implementacją sztucznej inteligencji w bezzałogowych statkach powietrznych /425
4.2. Inteligencja zbiorowa na polu walki - zastosowania i taktyka rojów dronów /428
Koncepcje funkcjonowania, zadania i taktyki roju bezzałogowych statków powietrznych /429
Przewagi operacyjne, wyzwania operacyjne i ryzyka w funkcjonowaniu roju bezzałogowych statków powietrznych /439
Rozwój technologii roju bezzałogowych statków powietrznych /444
4.3. Działania w tandemie - integracja załogowych statków powietrznych z bezzałogowymi statkami powietrznymi /449
Ewolucja modelu walki - w kierunku współpracy załogowo-bezzałogowej /451
Operacyjne zastosowania współdziałania platform załogowych z platformami bezzałogowymi /463
Znaczenie współdziałania platform załogowych z platformami bezzałogowymi w operacjach wielodomenowych /474
4.4. Od rozpoznania do efektorów - integracja bezzałogowych statków powietrznych z systemami zarządzania polem walki /478
Ukraińskie doświadczenia z cyfrowej synchronizacji pola walki /479
Znaczenie cyfrowego pola walki, kierunki rozwoju integrafi bezzałogowych statków powietnych z systemami zarządzania polem walki /488
4.5. Wojna dronowa XXI wieku - pragmatyczna ewolucja czy skok technologiczny? /493
Powietrzna dronizacja pola walki /493
Wpływ powietrznej dominacji pola walki na prowadzenie wojny /505
4.6. Od doktryny do interoperacyjności - ogólne rekomendacje implementacji bezzałogowych statków powietrznych w modelu DOTMLPF-1 /518
Doktryna /519
Organizacja /523
Szkolenie /526
Sprzęt i wyposażenie /528
Przywództwo i edukacja /530
Zasoby osobowe /532
Infrastruktura /534
Interoperacyjność /535
Podsumowanie i wnioski /538
Zakończenie /547
Bibliografia /553
Spis fotografii /592
Spis rysunków 593/
Spis tabel /595
