Accipe […] has precaciones per populum divulgandas. Studia wokół modlitewników XVI wieku

Autorzy: Jakub Łukaszewski, Marek Osiewicz, Rafał Wójcik

Rok wydania: 2025

Liczba stron: 168

Okładka: miękka ze skrzydełkami

Format: 16,0 cm x 24,0 cm

Czwarty tom serii poświęconej modlitewnemu cyklowi Clypeus spiritualis wieńczy zasadniczy etap prac edytorskich nad tym wyjątkowym zbiorem ułożonym dla króla Zygmunta I Starego, najprawdopodobniej z inicjatywy późniejszego biskupa Jana Karnkowskiego.

Zgromadzone w niniejszej publikacji studia ukazują Clypeus z trzech perspektyw: źródłoznawczej, bibliologicznej i językoznawczej. Autorzy analizują genezę oraz ideowe zaplecze cyklu, jego miejsce w duchowości epoki i wpływ na późniejszą tradycję modli­tewną. Omawiają również odkryty w zbiorach Biblioteki Narodowej Szwecji polski modlitewnik typu hortulus animae – unikatowe świadectwo XVI-wiecznych praktyk dewocyjnych oraz działań cenzorskich podejmowanych po soborze trydenckim. Tom zawiera również pogłębioną analizę właściwości językowych i pisownianych dwóch niezależnych polskich przekładów Clypeusa: Szczytu dusznego z modlitewnika Olbrachta Gasztołda (1528) oraz Tarczy duchownej (ok. 1533).

Publikacja w istotny sposób pogłębia wiedzę o duchowości, kulturze religijnej i literackiej epoki Jagiellonów. Otwiera również nowe perspektywy badawcze, rzucając światło na jeden z najważniejszych pomników pobożności królewskiej i literatury religijnej XVI w.

(opis wydawcy)

Spis treści:

Wstęp /7

Rafał Wójcik - Clypeus spiritualis. Refleksje o pochodzeniu i źródłach modlitewnika Zygmunta I Starego /11

Jakub Łukaszewski - Nieznany polski modlitewnik z oficyny Mateusza Siebeneichera – ostatni taki hortulus? /45

Marek Osiewicz - Charakterystyka pisowni i języka dwóch polskich przekładów modlitewnika króla Zygmunta I Starego Clypeus spiritualis /99

Summaries /165